فصلنامه پژوهش های کاربردی در مشاوره

چکیده هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی درمان گروهی مبتنی بر پذیرش و تعهد بر خودناتوان‌سازی در نوجوانان دختر چاق بود. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون–پس‌آزمون با گروه کنترل بود. جامعه‌ی آماری شامل کلیه‌ی نوجوانان دختر چاق 13 تا 16 ساله‌ی مدارس متوسطه‌ی اول شهر تهران در سال تحصیلی 1403–1404 بود. پس از غربالگری اولیه سلامت روان با پرسشنامه سلامت عمومی، 30 نفر از افراد واجد شرایط به روش در دسترس انتخاب و تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل جایگزین شدند. گروه آزمایش در هشت جلسه 90 دقیقه‌ای درمان گروهی مبتنی بر پذیرش و تعهد شرکت کرد و گروه کنترل هیچ مداخله‌ای دریافت نکرد. ابزار پژوهش شامل پرسشنامه خودناتوان‌سازی جونز و رودوالت بودند. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS تحلیل شد. در سطح توصیفی، شاخص‌های میانگین و انحراف معیار محاسبه گردید و در سطح استنباطی از تحلیل کوواریانس تک متغیره و آزمون‌های پیگیری تک‌متغیری استفاده شد. نتایج نشان داد که گروه آزمایش در مقایسه با گروه کنترل، کاهش معناداری در خودناتوان‌سازی نشان داد. بر این اساس، می‌توان نتیجه گرفت که درمان گروهی مبتنی بر پذیرش و تعهد در کاهش فرآیندهای شناختی منفی از جمله خودناتوان‌سازی در نوجوانان چاق مؤثر است.

چکیده پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی آموزش پیش از ازدواج مبتنی بر برنامه آگاهی و انتخاب میان فردی بر ترس از ازدواج در دانشجویان انجام پذیرفت. طرح پژوهش حاضر از نوع شبه آزمایشی به‌صورت پیش‌آزمون- پس‌آزمون با گروه کنترل بود.‌ جامعه آماری پژوهش حاضر شامل تمامی دانشجویان مجرد بود که در موسسه آموزش عالی المهدی مهر اصفهان مشغول به تحصیل بودند. بدین منظور تعداد 30 نفر از دانشجویان از طریق غربالگری و به روش نمونه-گیری هدفمند با در نظر گرفتن معیارهای ورود به پژوهش انتخاب، و در دو گروه 15 نفره آزمایش و کنترل تقسیم شدند. ابزار مورد استفاده برای جمع آوری داده‌ها عبارت بودند از پرسشنامه‌های ترس‌های پیش از ازدواج. در ادامه نمونه های گروه آزمایش طی 9 جلسه 90 دقیقه‌ای به صورت گروهی تحت آموزش‌های برنامه آگاهی و انتخاب میان فردی براساس برنامه وان‌اپ (2007) قرار گرفتند. این در حالی بود که نمونه‌های گروه کنترل در این مدت هیچ گونه مداخله‌ای دریافت ننمودند. داده‌ها با آزمون تحلیل کوواریانس در نرم افزار SPSS-24 تحلیل شد. نتایج نشان داد که آموزش پیش از ازدواج مبتنی بر برنامه آگاهی و انتخاب میان فردی بر کاهش ترس از ازدواج، دانشجویان موثر است (05/0>P).

چکیده مطالعه حاضر باهدف بررسی ویژگی‌های روان‌سنجی نسخه فارسی مقیاس تجدیدنظر شده رتبه‌بندی حمایت دریافتی در روابط صمیمانه (SIRRS-R) انجام شد. روش این مطالعه توصیفی- همبستگی از نوع روان‌سنجی بود. جامعه آماری این مطالعه زنان و مردان متأهل ایرانی ساکن شهر شیراز در سال 1402-1401 با بازه سنی 18 تا 66 سال که حداقل یک سال از ازدواج آن‌ها گذشته بود و نمونه‌ای به حجم 251 نفر به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. ابزار این مطالعه، مقیاس 25 گویه ای رتبه‌بندی حمایت در روابط صمیمانه- تجدیدنظر شده (SIRRS-R) که توسط بری و همکاران (2009) توسعه‌یافته است، بود. تجزیه‌وتحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزارهای(23)SPSS و AMOS انجام گرفت. نتایج محاسبه آلفای کرونباخ مقیاس کلی و هریک از خرده مقیاس‌های آن، ‌که بالاتر از 90/0 گزارش‌شده اند، پایایی داخلی عالی این مقیاس را نشان داد. نتایج بررسی روایی با استفاده از اجرای تحلیل عاملی تأییدی نشان داد که بار عاملی همه گویه ها بالاتر از 30/0 است که بیانگر روایی ساختاری مناسب می‌باشد و مقدار مجذور خی بر روی درجه آزادی (X2/df) که برازش کلی مدل را نشان می‌دهد، 79/1< 3 برآورد شده است و بیانگر این است که مدل به‌طورکلی برازش مطلوبی دارد؛ پس ویژگی‌های روان‌سنجی نسخه فارسی مقیاس تأیید شد.

چکیده پژوهش حاضر با هدف اثر بخشی واقعیت درمانی بر رفتارهای خودمراقبتی، تحمل پریشانی، خودآسیبی و اضطراب مرگ زنان نخست زا انجام شد. روش پژوهش نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون و پس‌آزمون با گروه کنترل و پیگیری بود. جامعه آماری شامل زنان نخست زا در مرکز مشاوره و ارایه خدمات مامایی سلامت مادران ایرانی شهر مشهد در نیمه دوم سال 1403 که دارای پرونده پزشکی بودند 45 نفر به عنوان نمونه به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و پس از همتاسازی در دو گروه آزمایشی و گواه گمارش شدند. گروه آزمایشی 10 جلسه 90 دقیقه‌ای تحت روش واقعیت درمانی گلاسر (2000) قرار گرفتند. گروه گواه آموزشی دریافت نکرد اما در لیست انتظار برای آموزش قرار گرفت. جمع‌آوری داده‌ها براساس پرسشنامه رفتارهای خودمراقبتی، تحمل پریشانی، خودآسیبی و اضطراب مرگ انجام شد. داده‌ها با استفاده از شاخص‌های توصیفی و آنالیز واریانس اندازگیری مکرر توسط نرم افزار SPSS نسخه 21 انجام شد. آموزش معناداری باعث کاهش نمرات تحمل پریشانی و اضطراب مرگ و خودآسیبی و افزایش خودمراقبتی در گروه آزمایش شد (01/0>p). پیشنهاد می‌شود در کنار درمان های دارویی، آموزش واقعیت درمانی بر روی زنان نخست زا صورت گیرد.

چکیده پژوهش حاضر باهدف مدل‌یابی علّی گرایش به اعتیاد به مواد مخدر نوجوانان براساس تیپ‌های شخصیتی و ادراک حمایت اجتماعی و نقش واسطه‌ای تصویر بدنی انجام شد. روش انجام پژوهش توصیفی‌همبستگی از نوع معادلات ساختاری بود. جامعه آماری این پژوهش تمام دانش‌آموزان دختر و پسر دوره دوم متوسطه شهر مشهد در سال تحصیلی 1403-1402بودند که از بین آن‌ها تعداد 330 نفر به‌شکل در دسترس انتخاب شدند. ابزارهای گردآوری اطلاعات نیز مقیاس گرایش به اعتیاد وید و بوچر (1992) و پرسشنامه‌های ادراک حمایت اجتماعی زیمت و همکاران (1988)، تیپ‌های شخصیتی راتوس و نوید (1989) و تصویر بدنی کش و همکاران (1997) بود. برای توصیف یافته‌ها از میانگین و انحراف استاندارد و برای استنباط اطلاعات نیز از آزمون‌های هم‌بستگی پیرسون و مدل معادلات ساختاری به‌کمک نرم‌افزارهای SPSS-27 و AMOS-24 استفاده شد. نتایج نشان داد که مدل پژوهشی از برازش مطلوبی برخوردار بوده (0/92=χ2/df =1/2.RMSEA=0/06 .SRMR=0/07 .GFI=0/93 .AGFI=0/92 .CFI) و تیپ‌های شخصیتی هم به‌صورت مستقیم و هم به‌صورت غیرمستقیم اما حمایت اجتماعی ادراک شده تنها به صورت غیرمستقیم و از طریق تصویر بدنی بر گرایش به اعتیاد اثرگذار هستند. پژوهش حاضر نشان داد جهت پیشگیری از گرایش به اعتیاد در نوجوانان بررسی بیشتر تیپ‌های شخصیتی و تصویر بدنی آن‌ها حائز اهمیت فراوانی است.

چکیده هدف: پژوهش حاضر با هدف پیش بینی ابرازگری هیجان براساس راهبردهای سازش نایافته و نشخوار فکری خشم در زنان آسیب دیده از خیانت زناشویی شهر اصفهان انجام شد.

روش: در این پژوهش که به روش توصیفی از نوع همبستگی انجام شد از بین کلیه زنان آسیب دیده از خیانت زناشویی که به مراکز مشاوره شهر اصفهان در تابستان و پاییز 1402 مراجعه نموده بودند 156 نفر با روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند. برای جمع‌آوری داده‌ها، از پرسشنامه‌های ابرازگری هیجانی، تنظیم شناختی هیجان و مقیاس نشخوار فکری خشم استفاده شد. تجزیه و تحلیل داده ها نیز با روشهای آماری همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه همزمان در نرم افزار SPSS24 انجام شد.

یافته‌ها: نتایج نشان داد راهبردهای سازش نایافته و نشخوار فکری خشم 583/0 از ابرازگری هیجانی را پیش بینی میکنند. همچنین تاثیر راهبردهای سازش نایافته بر ابرازگری هیجانی 57/0- و تاثیر نشخوار فکری خشم بر ابرازگری هیجانی 31/0- است. این نتایج نشان میدهد زنانی که بیشتر از راهبردهای سازش نایافته و نشخوار فکری خشم استفاده مینمایند، در ابرازگری هیجانی مشکل دارند.

نتیجه‌گیری: بنابراین پیشنهاد می‌شود که برنامه‌های آموزشی و مشاوره‌ای مناسبی برای توانمندسازی زنان در استفاده از راهبردهای سازش یافته و کاهش نشخوار فکری خشم طراحی و اجرا شود.

چکیده زمینه و هدف: پژوهش حاضر باهدف اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر فقدان لذت‌جویی، معنا در زندگی، همدلی عاطفی، رابطه والد – کودک و کیفیت زندگی کودک، مادران کودکان مبتلابه سرطان انجام گرفت.

مواد و روش‌ها: پژوهش حاضر، یک طرح نیمه آزمایشی از نوع پیش‌‌آزمون و پس‌آزمون همراه با آزمون پیگیری یک‌ماهه با گروه کنترل بود. نمونه شامل 36 نفر از بین مادران دارای کودک مبتلابه سرطان بود که طی 6 ماهه دوم سال 1402 به بیمارستان امید شهر اصفهان مراجعه کرده بودند. آزمودنی‌ها به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند و به‌صورت گمارش تصادفی در دو گروه آزمایش و گروه کنترل جایگزین شدند. از پرسشنامه فقدان لذت‌جویی اسنیت و همکاران (1995)؛ پرسشنامه معنا در زندگی استگر و همکاران (2006)؛ پرسشنامه همدلی عاطفی مهرابیان و اپستاین (1972)؛ مقیاس رابطه والد- فرزند پیانتا (1994)؛ مقیاس کیفیت زندگی کودکان وارنی، سید، کورتین (2003) برای گردآوری داده‌ها استفاده شد و داده‌های جمع‌آوری‌شده ﺑﻪ ﮐﻤﮏ نرم‌افزار Spss-23 ﺗﺤﻠﯿﻞ ﺷﺪ.

یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد که در گروه آزمایش تفاوت میانگین نمره‌های پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری نمره‌های فقدان لذت‌جویی معنا در زندگی، همدلی عاطفی، رابطه والد – کودک و کیفیت زندگی کودک معنی‌دار است (01/0> P) اما در گروه گواه معنی‌دار نیست.

چکیده این پژوهش به لحاظ هدف از جمله تحقیقات کاربردی بود که به لحاظ شیوه کنترل متغیرها یک پژوهش آزمایشی بود که با شیوه پس رویدادی (علی مقایسه ای ) انجام شد. جامعه آماری کلیه زنان ورزشکار و غیر ورزشکار شهر اهواز هستند که جهت دسترسی به نمونه ورزشکار از چهار منطقه اهواز و ۲۰ باشگاه بصورت تصادفی خوشه ای نمونه های ورزشکار و گروه شاهد بصورت در دسترس انتخاب شدند.جامعه آماری را هم کلیه زنان متاهل ۲۵ الی ۷۵ سال تشکیل دادند که از این تعداد 150 نفر انتخاب شدند. ابزار پرسشنامه پنج عاملی شخصیت نئو (NEO-FFI) (1985)، پرسشنامه سبک های مقابله ای (CSQ) (راجر ونجاریان؛1993) و مقیاس دلزدگی زناشویی (CBM) پاینز (1996) بود. برای آزمون فرضیه ها از آزمون t مستقل و وابسته استفاده شد. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها در این تحقیق از نرم افزار SPSS نسخه 23 استفاده شد. در این پژوهش سطح معنی داری 05/0 در نظر گرفته شد. نتایج نشان داد بین ویژگی های شخصیت، سبک های مقابله ای و افسردگی زناشویی در زنان ورزشکار و غیر ورزشکار متاهل شهر اهواز رابطه وجود دارد. با توجه به یافته‌های پژوهش به کارگیری برنامه آموزش سبک های مقابله ای جهت کاهش دلزدگی زوجین پیشنهاد می‌شود.

چکیده هدف پژوهش حاضر، مقایسه اثربخشی آموزش گروهی کاهش استرس مبتنی بر ذهن آگاهی(MBSR) با درمان گروهی برنامه زمانی پارادوکس(PTTT) بر ابعاد خستگی و کیفیت خواب در زنان مبتلا به اختلال بی خوابی بود. طرح پژوهش، نیمه آزمایشی از نوع پیش آزمون –پس آزمون با پیگیری 1 ماهه با دو گروه آزمایش و یک گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل تمامی زنان مبتلا به اختلال بی خوابی مراجعه کننده به مراکز خدمات روان شناختی منطقه 3 شهر تهران در بهار سال 1403 بود. 45 زن مبتلا به اختلال بی خوابی با نمونه گیری دردسترس انتخاب و به صورت تصادفی و برابر در گروهMBSR ، گروهPTTT و گروه کنترل انتساب یافتند. پروتکلMBSR طی 8 جلسه 90 دقیقه ای و پروتکلPTTT طی 6 جلسه 90 دقیقه ای انجام شد و اعضای گروه کنترل در لیست انتظار قرار گرفتند. آزمودنی ها در3 مرحله با سیاهه چند بعدی خستگی و شاخص کیفیت خواب پیتسبورگ ارزیابی شدند. نتایج آزمون تحلیل واریانس اندازه گیری مکرر نشان دادMBSR وPTTT موجب کاهش ابعاد خستگی و بهبود کیفیت خواب می شوند و نتایج درمانی آن تا یک ماه پس از مداخله پایدار بود (p<0/05). همچنین،MBSR برای کاهش ابعاد خستگی وPTTT برای بهبود کیفیت خواب روش موثرتری بود‌.