فصلنامه پژوهش های کاربردی در مشاوره

چکیده پژوهش حاضر با هدف مدل‌یابی رابطه‌ی ساختاری سواد رسانه و تاب‌آوری با میانجی‌گری تنظیم شناختی هیجان در دانش-آموزان مقطع متوسطه‌ی دوم شهر قم انجام شد. این پژوهش از لحاظ هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی-همبستگی از نوع مدل‌یابی معادلات ساختاری است. جامعه‌ی آماری این پژوهش را دانش‌آموزان دختر و پسر استان قم که در سال تحصیلی 1402-1401 در مدارس متوسطه‌ی دوم مشغول به تحصیل بودند، تشکیل داد. گروه نمونه شامل 700 نفر بود (350 دختر و 350 پسر) که با استفاده از روش نمونه‌گیری خوشه‌ای انتخاب شدند؛ بدین صورت که از بین 4 ناحیه‌ی آموزش و پرورش استان قم، 8 مدرسه (4 دخترانه و 4 پسرانه) به صورت تصادفی انتخاب شدند و از هر مدرسه نیز 88 دانش‌آموز به پژوهش راه یافتند. در این پژوهش از ابزار پرسش‌نامه جهت جمعآوری داده‌های مربوط به متغیرها استفاده شد. تمام تحلیل‌های آماری در سطح خطای 05/0 و با کمک نرم‌افزار 3.2.8SmartPLS انجام گرفته است. یافته‌ها بیان‌گر تأثیر مثبت و معنی‌دار سواد رسانه بر تاب‌آوری به صورت مستقیم است. از سوی دیگر تأثیر سواد رسانه بر تاب-آوری به صورت غیر مستقیم و با میانجی‌گری تنظیم شناختی هیجان نیز مثبت و معنی‌دار است.

چکیده پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر آموزش راهبردهای یادگیری خودتنظیمی بر حافظه‌ی کاری و هویت تحصیلی دانش‌آموزان انجام شد. این پژوهش از لحاظ هدف کاربردی و از نظر روش از نوع آزمایشی میدانی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون و پیگیری با گروه گواه است. جامعه‌ی آماری این پژوهش را تمام دانش‌آموزان دختر پایه‌ی یازدهم نواحی چهارگانه‌ی آموزش و پرورش شهر قم که در سال تحصیلی 1404-1403 مشغول به تحصیل بودند، تشکیل داد. در این پژوهش جهت انتخاب آزمودنی‌ها، از روش نمونه‌گیری تصادفی چندمرحله‌ای استفاده شد. در این پژوهش از برنامه‌ی آموزش راهبردهای یادگیری خودتنظیمی پنتریچ و دی-گروت، آزمون‌های فراخنای ارقام و توالی حرف و عدد ویرایش چهارم مقیاس هوش وکسلر عابدی و پرسش‌نامه‌ی منزلت‌های هویت تحصیلی واز و ایزاکسون، جهت جمع‌آوری داده‌های مربوط به متغیرها استفاده شد. نتایج نشان داد آموزش راهبردهای یادگیری خودتنظیمی بر حافظه‌ی کاری و هویت تحصیلی و بر خرده‌مقیاس‌های حافظه‌ی کاری و خرده‌مقیاس‌های هویت تحصیلی دانش‌آموزان دختر پایه‌ی یازدهم آموزش و پرورش شهر قم در مراحل پس‌آزمون و پیگیری تأثیر دارد.

چکیده پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی روایت­درمانی گروهی بر بهبود روابط والد- فرزندی و سرزندگی تحصیلی در دانش­ آموزان دختر مقطع متوسطه اول انجام شد. پژوهش حاضر از نوع مطالعه نیمه آزمایشی با طرح پیش ­آزمون- پس­ آزمون و گروه کنترل بود. نمونه پژوهش به حجم 40 نفر از بین کلیه دانش ­­آموزان مقطع متوسطه اول منطقه 12 استان تهران به روش نمونه­ گیری هدفمند، انتخاب و به ‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (20نفر) و کنترل (20نفر) جایگزین شدند. شرکت­کنندگان در مراحل پیش ­آزمون و پس‌آزمون مقیاس ارزیابی روابط والد- فرزند (فاین، مورلند و اسچووبل، 1983) و سرزندگی تحصیلی (دهقانی­زاده و حسین چاری، 1391) را تکمیل کردند و آزمودنی­ های گروه آزمایش در  معرض 8 جلسه 120 دقیقه­ ای روایت­ درمانی گروهی قرار گرفتند. تحلیل داده­ ها با استفاده از تحلیل کوواریانس انجام شد. نتایج نشان دادند روایت­ درمانی گروهی به بهبود روابط والد- فرزندی و افزایش سرزندگی تحصیلی دانش­ آموزان در مرحله پس‌آزمون منجر می­شود. با توجه به نتایج، روایت درمانی گروهی  بر بهبود روابط والد- فرزندی و سرزندگی تحصیلی دانش­ آموزان مقطع متوسطه اول مؤثر است.

چکیده تنش‌های ناشی از شروع همه‌گیری کرونا و تغییرات قابل‌ملاحظه ایجادشده در خانواده، باعث بروز مشکلات فراوانی برای فرزندان طلاق می‌شود. طــلاق و جدایــی والدیــن زمینه‌ساز مشــکلات عدیده‌ای اســت کــه ازجمله آن‌ها اختــلال در عملکرد تحصیلی فرزندان است. هدف مطالعه حاضر بررسی مقایسهای انگیزش تحصیلی، نگرش به مدرسه فرزندان طلاق با همتایان عادی در همه‌گیری کرونا بود. جامعــه آمــاری پژوهــش شــامل کلیــه دانش‌آموزان مقطـــع متوســطه در سال تحصیلی 1400-1399 بودند کــه از میــان آن‌ها 25 نفر خانواده‌های عــادی و 25 نفر خانواده‌های طــلاق با روش نمونه‌گیری تصادفی ساده قرار گرفتند. طرح تحقیق حاضر علی مقایسهای بود و تمام آزمودنی‌ها ابزارهای مورداستفاده، انگیزش تحصیلی عبدخدایی (1387)، نگرش نسبت به مدرسه مک کوچ (2001) را تکمیل نمودند. نتایج با استفاده از نرم‌افزار spss و آزمون کوواریانس، بین دو گروه آزمایش و گواه تجزیه‌وتحلیل شد. یافتههای پژوهش حاکی از این بود که بین دو گروه آزمایش و گواه، در همه مؤلفه‌های انگیزش تحصیلی و مؤلفه‌های نگرش نسبت به مدرسه، تفاوت معناداری وجود دارد.

چکیده پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه نظریه ­های ضمنی هوش با باورهای معرفت شناختی و راهبردهای تنظیم شناختی هیجان در دانش­آموزان انجام شد. روش کار: پژوهش از نوع همبستگی و جامعه آماری پژوهش کلیه دانش­آموزان دختر مقطع متوسطه دوم منطقه 1 و 2 استان تهران بود. نمونه این پژوهش شامل 250 نفر از دانش ­آموزان مقطع متوسطه دوم در شهر تهران بودند که بر اساس نمونه­گیری خوشه­ای چند مرحله­ ای انتخاب شدند. ابزار مورد استفاده در پژوهش پرسشنامه باورهای معرفت شناختی شومر (1998)، باورهای ضمنی هوش عبدالفتاح و ییتس (2006) و راهبردهای تنظیم شناختی هیجان گارنفسگی و همکاران (2001) بود. داده­ها با استفاده از شیوه­ های آمار توصیفی (میانگین، انحراف استاندارد) و آمار استنباطی (رگرسیون چندگانه و ضریب همبستگی پیرسون) و با استفاده از نرم افزار spss20 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته‌ها نشان داد که بین باورهای معرفت شناختی و راهبردهای تنظیم شناختی هیجان در دانش­آموزان رابطه وجود دارد و مولفه­های باورهای معرفت شناختی و راهبردهای تنظیم شناختی هیجان توانایی پیش­ بینی باورهای ضمنی هوش را دارند. از نتایج پژوهش حاضر می­ توان در تدوین پروتکل­ های آموزشی جهت افزایش عملکرد تحصیلی دانش­آموزان استفاده کرد.

چکیده پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه سبک­ های فرزندپروری و بیان آزاد احساسات با اعتیاد به اینترنت در دانش­آموزان انجام شد. پژوهش از نوع همبستگی و جامعه آماری پژوهش کلیه دانش ­آموزان مقطع متوسطه دوم منطقه 4 استان تهران بود. نمونه این پژوهش شامل 90 نفر از دانش­آموزان مقطع متوسطه پایه 11 و 12 در شهر تهران بودند که بر اساس نمونه­ گیری خوشه ­ای چند مرحله ­ای انتخاب شدند. ابزار مورد استفاده در پژوهش پرسشنامه سبک­ های فرزند پروری بامریند (1991) و ابرازگری هیجانی کنیگ و امونز (1990) و اعتیاد به اینترنت یانگ (1998) بود. داده­ها با استفاده از شیوه ­های آمار توصیفی (میانگین، انحراف استاندارد) و  آمار استنباطی (رگرسیون چندگانه و ضریب همبستگی پیرسون) و با استفاده از نرم افزار spss20 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته‌ها نشان داد که بین سبک ­های فرزندپروری و ابرازگری هیجانی با اعتیاد به اینترنت رابطه وجود دارد و سبک­ های فرزندپروری مقتدرانه و آسان­ گیر به علاوه مولفه­ های ابرازگری هیجانی توانایی پیش­بینی اعتیاد به اینترنت را دارد. از نتایج پژوهش حاضر می­ توان در تدوین پروتکل­ های درمانی کاهش اعتیاد به اینترنت در بین دانش­آموزان استفاده کرد.

چکیده دراین پژوهش، ارتباط جو اخلاقی مدرسه و سبک‌های تدریس با تعلل ورزی تحصیلی بررسی شد. که از نوع توصیفی-همبستگی است. جامعه آماری معلمان و دانش آموزان دوره متوسطه دوم شهر زنجان بودندکه با استفاده از فرمول کوکران برای معلمان 180 و دانش آموزان 273 برآورد شد. برای جمع‌آوری داده‌ها از پرسشنامه تعلل ورزی تحصیلی سولومون وراث بلوم (1984)، جو اخلاقی شولت و همکاران(2002) و سبک‌های تدریس گراشا(1996) استفاده و پس از جمع‌آوری داده‌ها به کمک نرم‌افزار  Spss و با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه تجزیه ‌وتحلیل شد. نتایج پژوهش نشان داد بین جو اخلاقی مدرسه (266/0-r= )، سبک تدریس تسهیل‌کننده (231/0-r=) و سبک تدریس وکالتی (221/0- r=) با تعلل ورزی تحصیلی رابطه منفی و معناداری وجود دارد. همچنین بین سبک تدریس خبره (259/0 r=)، سبک تدریس آمرانه (372/0r=) و سبک تدریس فردی (054/0 r=) با تعلل ورزی تحصیلی رابطه مثبت و معناداری وجود دارد. همچنین نتایج نشان می‌دهد که متغیرهای پیش‌بینی کننده در کل قادر به تبین 16 در صد از تغییرات متغیر ملاک هستند. همین‌طور بین متغیرهای پیش‌بین فقط جو اخلاقی، سبک تدریس خبره و سبک تدریس آمرانه معنی‌دار هستند و متغیرهای سبک تدریس فردی، تسهیل‌کننده و وکالتی به دلیل معنی‌دار نبودن از مدل حذف شدند. بر اساس یافته‌های پژوهش می‌توان نتیجه گرفت. مدرسه و سبک تدریس معلمان نقش اساسی در مشکلات تحصیلی دانش آموزان دارند.

چکیده یکی از مسائل مهمی که جوامع کنونی با آن مواجه هستند گرایش گروه های سنی مختلف به فضای مجازی و فعالیت و گذران وقت در آن است، دانش آموزان نوجوان نیز در این باره مستثنی نیستند. بنابر مطالعات انجام شده یکی از مقوله های موثر بر شکل گیری شخصیت و بروز رفتار نوجوانان فضای مجازی می باشد، اما فضای مجازی دارای محاسن و معایبی است که موجب تأثیرات مثبت و منفی در کاربران خود از جمله نوجوانان می شود. این پژوهش به روش اقدام پژوهی انجام شده و تاثیر کارگاه های آموزشی با شیوه تفکر خلاق  دانش آموزان و والدین بر آسیب های ناشی از فضای مجازی در یک نمونه آماری 30 نفره از دانش آموزان ششم ابتدائی یکی از مدارس دخترانه دولتی تهران در سال تحصیلی 97-96 انجام شده است. در این پژوهش از طریق مشاهده و مصاحبه شواهد 1 جمع آوری و پس از تجزیه و تحلیل و انتخاب راهکار و اجرای آن، شواهد 2 نیز به روش مشاهده و مصاحبه و نظر سنجی جمع آوری شده و مورد بررسی قرار گرفته است. پژوهشگر با بررسی شواهد دوم دریافته است رضایت نسبی والدین و دانش آموزان ازافزایش آگاهی و تاثیر راهکارها بر پیشگیری از آسیب های فضای مجازی کسب شده است، هم چنین مشاهدات پژوهشگر نشان داده پس از برگزاری کارگاه های والدین و دانش آموزان با شیوه تفکر خلاق تغییرات مثبتی در رفتار دانش آموزان در فضای مجازی ایجاد شده است. می توان با برگزاری کارگاه های آموزشی والدین و دانش آموزان با رویکرد تفکر خلاق در جهت پیشگیری از آسیب های فضای مجازی اقدام نمود، آغاز آموزش های لازم درباره رفتار در فضای مجازی از همان دوره تحصیلی ابتدائی ضروری به نظر می رسد. پیشنهاد می شود فصل آشنایی با آسیب های فضای مجازی به فصل های کتاب درسی کارو فناوری پایه ششم ابتدائی اضافه گردد.

چکیده بلوغ عاطفی جزء عوامل سلامت روان است و بررسی مؤلفه های پیش بینی کننده آن میتواند به ما درفهم بهتر این پدیده و بهبود آن یاری رساند. پیش بینی بلوغ عاطفی دانش آموزان دختر دوره دوم متوسطه بر اساس سبک دلبستگی و میزان تمایزیافتگی مادران شهر نجف آباد. تحقیق حاضر یک طرح توصیفی -همبستگی است و جامعه آماری شامل دانش آموزان دختر دوره دوم متوسطه شهر نجف آباد و مادرانشان در سال تحصیلی97-1396 می باشد که از آنها 317 نفر نمونه به روش خوشه ای انتخاب شدند. سپس پرسشنامه بلوغ عاطفی سینگ و بهارگاوا برای دختران و تمایزیافتگی از اسکورن و فریدلندر و سبک دلبستگی کولینز و رید برای مادران توزیع شد.و نیز داده ها به روش همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه مورد تحلیل قرارگرفت. بین بلوغ عاطفی با تمایزیافتگی و مولفه های آن (واکنش پذیری عاطفی، جایگاه من، هم آمیختگی وگریزعاطفی) رابطه مثبت وجود دارد. و میان بلوغ عاطفی و دلبستگی دوسوگرا-اضطرابی رابطه منفی است. اما میان دلبستگی ایمن و اجتنابی با بلوغ عاطفی رابطه یافت نشد. نتایج نشان میدهد باید برای ارتقاء تمایزیافتگی و اصلاح سبک دلبستگی از طرق مختلف کوشید. چراکه این مولفه ها نه تنها در افزایش بلوغ عاطفی اهمیت دارند؛ بلکه به طور نسلی منتقل شده و کیفیت زندگی نسلهای بعد را نیز تحت تاثیر قرار میدهند.

چکیده هدف اصلی آموزش‌وپرورش در هر جامعه‌ای بهبود فرایند یادگیری در دانش آموزان است که از نتایج مهم این امر پرورش تفکر منطقی و به‌ویژه تفکر انتقادی دانش آموزان است. عوامل بسیاری در تحقق این امر دخیل هستند، یکی از این عوامل روش تدریس معلمان است که در یادگیری و عملکرد دانش آموزان از اهمیت بالایی برخوردار است. به‌منظور گردآوری اطلاعات از روش کتابخانه‌ای و مطالعه اسنادی استفاده‌ شده است. در پژوهش حاضر سعی بر آن شده است تا در مورد یکی از روش‌های تدریس یعنی روش تدریس حل مسئله به بحث و بررسی پرداخته شود و همچنین در پژوهش حاضر به بررسی اهمیت و تأثیری که روش تدریس حل مسئله، بر روی ابعاد شناختی دانش آموزان به‌ویژه تفکر انتقادی آن‌ها دارد پرداخته ‌شده است. درنهایت نیز به بررسی روابط بین دو متغیر پژوهش، یعنی روش تدریس حل مسئله و تفکر انتقادی در دانش آموزان پرداخته‌شده است.