فصلنامه پژوهش های کاربردی در مشاوره

مقایسه اثربخشی روان درمانی بین فردی و درمان مبتنی بر ذهن آگاهی بر بهبود روابط اجتماعی، احساس تعلق اجتماعی و انعطاف پذیری شناختی جانبازان اعصاب روان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

آزاده غیاثی مقدم 1
محمدرضا خدابخش 2
آتنا اسدی نیا 3

1 دانشجو دکتری، گروه روانشناسی، واحدنیشابور، دانشگاه آزاداسلامی، نیشابور، ایران

2 استادیار، گروه روانشناسی، واحدنیشابور، دانشگاه آزاداسلامی، نیشابور، ایران

3 دانشجو دکتری تخصصی، گروه روانشناسی، واحدنیشابور، دانشگاه آزاداسلامی، نیشابور، ایران

چکیده
روش پژوهش این مطالعه،نیمه‌آزمایشی سه گروهی با پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری یک ماهه است. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه جانبازان اعصاب و روان مشهد در سال1403 بودند که با روش نمونه گیری هدفمند۶۰ نفر به عنوان نمونه انتخاب گردید.از پرسشنامه‌های روابط اجتماعی مک کاری و مادسون (2005)، احساس تعلق اجتماعی هاگرتی و پاتوسکی (1995) ، انعطاف‌پذیری شناختی دنیس و وندروال (2010) استفاده شد.آموزش روان درمانی بین فردی برای گروه آزمایشی اول و ذهن آگاهی برای گروه دوم در ۱۲ جلسه موازی اجرا گردید و شرکت‌کنندگان گروه کنترل آموزشی دریافت نکردند.تحلیل داده‌ها با استفاده از تحلیل کواریانس با اندازه‌گیری مکرر و آزمون تعقیبی بونفرونی انجام گردید. نتایج نشان داد که آموزش روان درمانی بین فردی و درمان مبتنی بر ذهن آگاهی بر بهبود روابط اجتماعی، احساس تعلق اجتماعی و انعطاف‌پذیری شناختی در بین جانبازان اعصاب و روان اثربخش است.هم‌چنین طبق تحلیل داده‌ها در جهت مقایسه دوبه دو گروه‌های آزمایشی و سری زمانی، هیچ تفاوتی بین اثربخشی مداخلات برای هر سه متغیر وابسته مذکور یافت نشد به این معنا که تاثیر هر دو شیوه‌ی آموزشی به صورت یکسان با گذشت زمان نیز ثابت باقی مانده است.درنتیجه استفاده از این دو روش برای غنی‌سازی کیفیت زندگی جانبازان اعصاب و روان مفید است.

کلیدواژه‌ها

روان درمانی بین فردی
درمان مبتنی بر ذهن آگاهی
روابط اجتماعی
احساس تعلق اجتماعی
انعطاف پذیری شناختی

عنوان مقاله English

Comparison of the effectiveness of interpersonal psychotherapy and mindfulness-based therapy on improving social relationships, sense of social belonging, and cognitive flexibility in veterans with mental illness

نویسندگان English

Azadeh Ghiasi Moghadam 1
Mohammadreza Khodabakhsh 2
Atena Asadinia 3
1 PhD student, Department of Psychology, Neyshabur Branch , Islamic Azad University, Neyshabur, Iran
2 Assistant Professor, Department of Psychology, Neyshabur Branch , Islamic Azad University, Neyshabur, Iran
3 PhD student, Department of Psychology, Neyshabur Branch , Islamic Azad University, Neyshabur, Iran
چکیده English

In terms of study method,this study is a three-group quasi-experimental study with pre-test,post-test,and one-month follow-up.The statistical population of the study included all veterans with mental illness Mashhad in 1403,from which 60 people were selected as samples using purposive sampling based on study inclusion and exclusion criteria.In this study,the social relationships questionnaires of McCarthy and Madson(2005),social belonging questionnaires of Hagerty and Patosky(1995), and cognitive flexibility questionnaires of Dennis and Vanderwaal(2010) were used.Also,interpersonal psychotherapy training for the first experimental group and mindfulness for the second experimental group were implemented in 12 separate parallel sessions,but the participants in the control group did not receive any training.Finally,after the measurement stages,data analysis was performed using repeated measures analysis of covariance and Bonferroni post hoc test.The results of the study showed that interpersonal psychotherapy training and mindfulness-based therapy are effective in improving social relationships,sense of social belonging,and cognitive flexibility among veterans of mental and psychiatric disorders.Also,pairwise comparison of experimental groups and time series,no difference was found between the effectiveness of the interventions for all three dependent variables mentioned and the measurement stages,meaning that the effect of both training methods remained the same over time.Consequently,considering the lasting impact of two educational interventions on social relationships,sense of social belonging and cognitive flexibility,the use of these two educational methods in educational centers to enrich the quality of life of neuropsychiatric veterans can be considered.

کلیدواژه‌ها English

interpersonal psychotherapy
mindfulness-based therapy
social relationships
sense of social belonging
cognitive flexibility
انسان، نرگس؛ هاشمی، سیده ماریه؛ حبیبی کیلک، آرزو؛ نخعی مقدم، رکسانا؛ عابر، پرند (1400). اثربخشی درمان کاهش استرس مبتنی بر ذهن آگاهی بر انعطاف‌ناپذیری شناختی و پریشانی روان‌شناختی همسران جانباز اعصاب و روان. مجله دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد 6(64).439-430.
بیوک، رؤیا؛ مروجی، مهتاب (1403). اثربخشی مداخله پذیرش و تعهد با رویکرد مثبت نگری بر پذیرش بیماری و خودکارآمدی مقابله در بیماران مبتلا به ام اس. فصلنامه پژوهش‌های کاربردی در مشاوره،7(2)2-26
تنهای رشوانلو، فرهاد؛ کارشکی، حسین؛ جامی، روهینا (1400). ویژگی‌های روان‌سنجی مقیاس نیاز به تعلق بر اساس نظریه کلاسیک آزمون و سوال-پاسخ. فصلنامه رویش روان‌شناسی، 10(7) ۱۳-۲۴.
حسن­زاده، پرستو؛ صفاری­نیا، مجید؛ علیپور، احمد؛ زارع، حسین؛ علیزاده فرد، سوسن (1402). ساخت آزمون نرم­افزاری تداعی ناآشکار پیوندجویی با طبیعت و پیش­بینی آن با دلبستگی مکان و هویت محیطی در دانشجویان. پژوهش­های روان­شناسی اجتماعی،13 (49) 61-77.
خرسند نوبهار، ّبهنود؛ روشن، رسول؛ خدابخشی کولایی، آناهیتا (1402) اثربخشی مواجهه‌ درمانی روایتی بر بهبود علائم پس‌آسیبی، واکنش‌پذیری بین‌فردی و عواطف منفی در جانبازان مبتلا به اختلال استرس پس از ضربه: یک مطالعه آزمایشی مورد منفرد. روانشناسی نظامی،14 (3). 65-89.
خلج‌‌زاده، مهدیه؛ هاشمی، نظام (1398)، اثربخشی آموزش خودشفقت‌ورزی بر ادراک شایستگی و انعطاف‌پذیری روان‌شناختی دختران بدسرپرست، فصلنامه روان‌شناسی تربیتی، 15 (54): 32-1.
رحیمی، روح اله؛ انصاری، مجتبی؛ بمانیان، محمدرضا؛ مهدوی‌نژاد، محمدجواد (1398). رابطه حس تعلق به مکان و مشارکت در ارتقای سرمایه اجتماعی سکونتگاه‌های غیررسمی، معماری و شهرسازی پایدار، 1(8).29-39.
سعیدی رضوانی، طلیعه؛ تنهای رشوانلو، فرهاد؛ صمدیه، هادی؛ کارشکی، حسین (1399) ویژگی‌های روان‌سنجی مقیاس تعلق پذیری عمومی در دانشجویان. پژوهش‌های کاربردی روان‌شناختی، 11(4).130-113.
شیروانی ناغانی، مینا؛ ادریسی، افسانه؛ مشیر استخاره، زهرا سادات (1401). بررسی رابطه بین تعلق به شهر و رفاه ذهنی شهروندان تهرانی، مطالعات جامعه‌شناختی شهری، 12(42).1-34).
صادقی جعفری، جواد؛ آرمنده، فاطمه (۱400). بررسی رابطۀ میان تأثیرپذیری از تبلیغات لوازم آرایشی و خود شیءانگاری در زنان، مطالعات اجتماعی روان‌شناختی زنان، 19 (67).224-193.
صمدیه، هادی؛ کارشکی، حسین؛ امین یزدی، سیدامیر؛ حجازی، الهه (1402) پویایی­های احساس تعلق دانشجویان به دانشگاه: یک مطالعه پدیدارشناختی. رویش روان­شناسی، 12(7).41-52.
صمدیه، هادی؛ کارشکی، حسین؛ امین یزدی، سیدامیر؛ حجازی، الهه (1400). مقیاس تعلق به دانشگاه: ویژگی‌های روان‌سنجی و تحلیل وضعیت موجود در بافت آموزش عالی. مطالعات آموزش و یادگیری، 12(2).1-22.
فتاحی، تورج؛ حسین زاده، علی حسین؛ امینی، یوسف (1401). تبیین جامعه‌شناختی میزان تأثیرگذاری فرهنگ سیاسی بر مطالبه‌گری مدنی شهروندان اهواز، پژوهشنامه علوم سیاسی، 18 (1).168-139.
فیروزجائیان، علی‌اصغر؛ هاشمیان، بهزاد (1397). تحلیل جامعه‌شناختیِ بیگانگی دانشگاهی؛ موردمطالعه: دانشجویان دانشگاه مازندران. راهبرد فرهنگ، 11(41)، 105-131.
محمدپور، سمانه؛ فراهانی، حجت­اله؛ آزادفلاح، پرویز (1402). تبیین رابطه صفات شخصیت و رفتارهای حفاظت از محیط‌زیست با نقش واسطه­ای دلبستگی به مکان. پژوهش­های روان­شناسی اجتماعی، 13 (51).32-19.
میرزایی، نگار؛ نوید زاده، فریده؛ دشت بزرگی، زهرا؛ کیا رستمی، مهدیه (1402). بررسی مروری نقش سبک‌های دلبستگی بر اضطراب اجتماعی در بزرگ‌سالان. فصلنامه پژوهش‌های کاربردی در مشاوره، 6(4)19-1.
واحدی، شهرام؛ کاظم­وند اصل، زهرا؛ چناری، سمیرا (1402). تحلیل نیمرخ نهفته ابعاد هویتی و ارتباط آن با رضایت از زندگی دانشجویان کارشناسی. پژوهش­های روان­شناسی اجتماعی، 13 (50).1-14.

صفحه اصلی

راهنمای نویسندگان

ارسال مقاله

داوران

تماس با ما