فصلنامه پژوهش های کاربردی در مشاوره

بررسی اثربخشی درمان شناختی‌رفتاری بر آسیب و رشد پس از سانحه در افراد آسیب‌دیده از جنگ..

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

غلام حسین ادب 1
مریم ممقانیه 2
فرزانه قوامی 3
بهنام عسکری احمدآباد 4
مهرانوش غنی زاده 5

1 دکتری روان شناسی سلامت، دانشگاه خوارزمی، معاون سلامت اجتماعی و روان اداره کل سلامت شهرداری تهران ، ایران

2 دکتری روان شناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشگاه تهران، رییس اداره سلامت روان اداره کل سلامت شهرداری تهران

3 کارشناسی ارشد روان شناسی شخصیت، دانشگاه آزاد واحد تهران جنوب، کارشناس مسئول اداره کل سلامت شهرداری تهران

4 کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی دانشگاه علامه طباطبائی، رییس اداره سلامت اجتماعی اداره کل سلامت شهرداری تهران

5 دانشجوی دکتری مشاوره، دانشگاه آزاد اسلامی ابهر. ابهر. ایران

چکیده
پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی درمان شناختی–رفتاری بر آسیب و رشد پس از سانحه در افراد آسیب‌دیده از جنگ انجام شد. روش پژوهش نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون–پس‌آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل افراد آسیب‌دیده از جنگ در شهر تهران بود که از میان آنها 30 نفر به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل جایگزین شدند. گروه آزمایش در هشت جلسه درمان شناختی–رفتاری شرکت کرد، در حالی که گروه کنترل مداخله‌ای دریافت نکرد. برای گردآوری داده‌ها از پرسشنامه آسیب و رشد پس از سانحه فرحبخش (1404) استفاده شد. نتایج نشان داد پس از کنترل نمرات پیش‌آزمون، بین دو گروه آزمایش و کنترل در نمره کل آسیب و رشد پس از سانحه تفاوت معناداری وجود دارد و درمان شناختی–رفتاری موجب بهبود معنادار این متغیر در گروه آزمایش شده است. به‌عبارت دیگر، مداخله شناختی–رفتاری توانست از میزان پیامدهای آسیب‌زای روان‌شناختی بکاهد و زمینه افزایش نشانه‌های رشد پس از سانحه را در افراد آسیب‌دیده از جنگ فراهم کند. بر اساس یافته‌های پژوهش می‌توان نتیجه گرفت که درمان شناختی–رفتاری می‌تواند به‌عنوان یک مداخله مؤثر در کاهش آسیب‌های روان‌شناختی و تقویت رشد پس از سانحه در افراد آسیب‌دیده از جنگ مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها

درمان شناختی–رفتاری
آسیب و رشد پس از سانحه
جنگ
مداخله روان‌شناختی

عنوان مقاله English

Investigating the Effectiveness of Cognitive-Behavioral Therapy on Post-Traumatic Damage and Growth in War-Affected Individuals..

نویسندگان English

Gholam Hossein Adab 1
Maryam Mamghanieh 2
Farzaneh Ghavami 3
Behnam Askari Ahmadabad 4
mehranoosh ghanizadeh 5
1 PhD in Health Psychology, Kharazmi University; Deputy of Social and Mental Health, General Department of Health, Tehran Municipality, Tehran, Iran.
2 hD in Psychology and Education of Exceptional Children, University of Tehran; Head of Mental Health Department, General Department of Health, Tehran Municipality, Tehran, Iran
3 MSc in Personality Psychology, Islamic Azad University, South Tehran Branch; Expert-in-Charge, General Department of Health, Tehran Municipality, Tehran, Iran.
4 MSc in Clinical Psychology, Allameh Tabataba’i University; Head of Social Health Department, General Department of Health, Tehran Municipality, Tehran, Iran.
5 PhD Student in Counseling, Islamic Azad University, Abhar Branch. Abhar, Iran.
چکیده English

The present study was conducted to investigate the effectiveness of cognitive-behavioral therapy (CBT) on post-traumatic damage and growth in war-affected individuals. The research method was quasi-experimental with a pretest-posttest control group design. The statistical population consisted of war-affected individuals in Tehran, from whom 30 participants were selected using convenience sampling and randomly assigned to two groups: experimental and control (15 participants per group). The experimental group participated in eight sessions of cognitive-behavioral therapy, while the control group received no intervention. Data were collected using the Farahbakhsh (2025/1404) Post-Traumatic Damage and Growth Questionnaire. The gathered data were analyzed using Analysis of Covariance (ANCOVA). The results indicated that after controlling for pretest scores, there was a significant difference between the experimental and control groups in the total score of post-traumatic damage and growth, and cognitive-behavioral therapy significantly improved this variable in the experimental group. In other words, the cognitive-behavioral intervention was able to reduce the level of traumatic psychological consequences and facilitate an increase in post-traumatic growth symptoms among war-affected individuals. Based on the research findings, it can be concluded that cognitive-behavioral therapy can be utilized as an effective intervention to mitigate psychological trauma and foster post-traumatic growth in individuals affected by war.

کلیدواژه‌ها English

Cognitive-Behavioral Therapy (CBT)
Post-Traumatic Damage and Growth
War
Psychological Intervention
سیدی، مهرنوش و داستانی، محبوبه. (1401). مقایسه تأثیر درمان شناختی-رفتاری و واقعیت درمانی بر سرمایه‌های روان‌شناختی و سلامت روان مادران کودکان ناتوان ذهنی. فصلنامه پژوهش های کاربردی در مشاوره. 5(4)، 111-89.
شیخلو، معصومه؛ یعقوبی، حسن و علی اصغری، علی. (1404). اثربخشی آموزش خودگویی مثبت با رویکرد شناختی رفتاری بر صمیمیت زناشویی در زنان عرب زبان مبتلا به سرطان. فصلنامه پژوهش های کاربردی در مشاوره. 8(2)، 7-23.
علیزاده، مریم؛ حسین‌زاده، مریم و خان محمدی، ارسلان. (1403). اثربخشی درمان شناختی رفتاری بر ابعاد واکنش پذیری هیجانی و سیستم های مغزی و رفتاری در افراد دارای گرایش به روابط فرازناشویی. مجله روانشناسی و روانپزشکی شناخت، 11(5)، 146-132.
ندائی، علی؛ قمری گیوی، حسین؛ شیخ الاسلامی، علی و صدری، اسماعیل. (1403). اثربخشی «درمان شناختی رفتاری» بر دشواری ها در تنظیم هیجان، عدم تحمل بلاتکلیفی و آمیختگی فکر در زنان مبتلا به افسردگی و اضطراب همبود. نشریه مدیریت ارتقای سلامت، 13(5)، 29-12.
Acarturk, C., Uygun, E., Ilkkursun, Z., Carswell, K., Ventevogel, P., & Sijbrandij, M. (2022). Effectiveness of a WHO self-help psychological intervention for Syrian refugees in Turkey: A randomized controlled trial. World Psychiatry, 21(1), 88–95.
Blackwell, S. E., Ehlers, A., Wild, J., & Clark, D. M. (2020). Cognitive therapy for PTSD: Mechanisms of change. Behaviour Research and Therapy, 132, 103657.
Lewis, C., Roberts, N. P., Andrew, M., Starling, E., & Bisson, J. I. (2020). Psychological therapies for post-traumatic stress disorder in adults: Systematic review and meta-analysis. European Journal of Psychotraumatology, 11(1), 1729633.
Meiser-Stedman, R., Smith, P., McKinnon, A., Dixon, C., Trickey, D., Ehlers, A., & Dalgleish, T. (2020). Cognitive therapy as an early intervention for PTSD in children and adolescents: A randomized controlled trial. Behaviour Research and Therapy, 133, 103701.
Schäfer, I., Hopwood, M., Clare, P., Duflou, J., & Bryant, R. A. (2021). Trauma-focused therapy for PTSD in conflict‑exposed populations: A meta‑analysis. Journal of Traumatic Stress, 34(4), 699–712.
Shakespeare‑Finch, J., & Lurie‑Beck, J. (2021). A meta‑analytic clarification of the relationship between posttraumatic stress and posttraumatic growth. Trauma, Violence, & Abuse, 22(4), 1057–1068.
Solomon, Z., Greene, T., & Ein-Dor, T. (2021). Posttraumatic stress disorder and posttraumatic growth among combat veterans: A longitudinal perspective. Psychological Trauma: Theory, Research, Practice, and Policy, 13(2), 155–164.
Tay, A. K., Rees, S., Kareth, M., & Silove, D. (2022). Mental health outcomes among conflict-affected civilians in low-resource settings: A longitudinal study. PLOS Medicine, 19(5), e1004015.
World Health Organization. (2022). Mental health and psychosocial support in emergencies. WHO Press.
Zhen, R., & Zhou, X. (2022). Post-traumatic cognitive change and post‑traumatic growth after mass trauma: A mediated model. Anxiety, Stress, & Coping, 35(1), 34–48.
 
 
 
 
 
 
 
 

صفحه اصلی

راهنمای نویسندگان

ارسال مقاله

داوران

تماس با ما