فصلنامه پژوهش های کاربردی در مشاوره

مدل رابطه ی ساختاری سواد رسانه و تاب آوری با میانجی گری تنظیم شناختی هیجان در دانش آموزان مقطع متوسطه ی دوم شهر قم

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

زهرا ترک زاده آرانی 1
علی کریمی 2
لیلا محمدی منش 3
عدنان واعظی 4

1 گروه روان شناسی، دانشکده ی روان شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه شهید چمران، اهواز، ایران

2 گروه روان شناسی، دانشکده ی روان شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

3 گروه روان شناسی، واحد تهران مرکز، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

4 گروه روان شناسی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

چکیده
پژوهش حاضر با هدف مدل‌یابی رابطه‌ی ساختاری سواد رسانه و تاب‌آوری با میانجی‌گری تنظیم شناختی هیجان در دانش-آموزان مقطع متوسطه‌ی دوم شهر قم انجام شد. این پژوهش از لحاظ هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی-همبستگی از نوع مدل‌یابی معادلات ساختاری است. جامعه‌ی آماری این پژوهش را دانش‌آموزان دختر و پسر استان قم که در سال تحصیلی 1402-1401 در مدارس متوسطه‌ی دوم مشغول به تحصیل بودند، تشکیل داد. گروه نمونه شامل 700 نفر بود (350 دختر و 350 پسر) که با استفاده از روش نمونه‌گیری خوشه‌ای انتخاب شدند؛ بدین صورت که از بین 4 ناحیه‌ی آموزش و پرورش استان قم، 8 مدرسه (4 دخترانه و 4 پسرانه) به صورت تصادفی انتخاب شدند و از هر مدرسه نیز 88 دانش‌آموز به پژوهش راه یافتند. در این پژوهش از ابزار پرسش‌نامه جهت جمعآوری داده‌های مربوط به متغیرها استفاده شد. تمام تحلیل‌های آماری در سطح خطای 05/0 و با کمک نرم‌افزار 3.2.8SmartPLS انجام گرفته است. یافته‌ها بیان‌گر تأثیر مثبت و معنی‌دار سواد رسانه بر تاب‌آوری به صورت مستقیم است. از سوی دیگر تأثیر سواد رسانه بر تاب-آوری به صورت غیر مستقیم و با میانجی‌گری تنظیم شناختی هیجان نیز مثبت و معنی‌دار است.

کلیدواژه‌ها

کلمات کلیدی: سواد رسانه
تنظیم شناختی هیجان
تاب آوری
دانش آموزان
مقطع متوسطه ی دوم
شهر قم

عنوان مقاله English

Model of the structural relationship between media literacy and resilience with the mediation of cognitive emotion regulation in high school students in Qom city

نویسندگان English

Zahra Torkzadeh Arani 1
Ali Karimi 2
Leila Mohammadi Manesh 3
Adnan Vaezi 4
1 Department of Psychology, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Shahid Chamran University, Ahvaz, Iran
2 Department of Psychology, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Kharazmi University, Tehran, Iran
3 Department of Psychology, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
4 Department of Psychology, North Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
چکیده English

The present study aimed to model the structural relationship between media literacy and resilience mediated by cognitive emotion regulation in high school students in Qom. This research is applied in terms of its purpose and is of the structural equation modeling type in terms of its descriptive-correlational method. The statistical population of this study consisted of male and female students in Qom province who were studying in secondary schools in the academic year 2021-2022. The sample group consisted of 700 people (350 girls and 350 boys) who were selected using the cluster sampling method; Thus, from among the 4 educational districts of Qom province, 8 schools (4 for girls and 4 for boys) were randomly selected, and 88 students from each school were included in the study. In this study, questionnaire tools (Toman Media Literacy Questionnaire, 1995, Garnevsky et al.'s Cognitive Emotion Regulation Questionnaire, 2001 and Connor-Davidson's Resilience Questionnaire (2003) were used to collect data related to the variables. All statistical analyses were performed at the 0.05 error level using SmartPLS 3.2.8 software. The findings indicate a positive and significant direct effect of media literacy on resilience. On the other hand, the effect of media literacy on resilience is also positive and significant indirectly and mediated by cognitive emotion regulation. Therefore, it is possible to benefit from promoting media literacy and cognitive emotion regulation in a consistent manner by planning correctly to increase students' resilience.

کلیدواژه‌ها English

Keywords: Media literacy
cognitive emotion regulation
resilience
students
high school
Qom city
احمدی، حبیب؛ عباسی شوارزی، محمدتقی؛ یادگاری، رامین و کرمی، فرشاد(1396). مطالعه­ی رابطه­ی بین استفاده از رسانه­های مدرن و تمایل به بزهکاری در بین نوجوانان دانش­آموز (مطالعه­ی دانش­آموزان مقطع متوسطه­ی شهر بستک). مجله­ی پژوهش­های راهبردی مسائل اجتماعی، دوره­ی 6، شماره­ی 4، ص 73-50.
اسمعیلی، الهام و آقابابائی، ناصر(1400). نقش پیش­بینی­کننده­ی تفکر نقادانه و نگرش به علم در سواد رسانه­ای دانشجویان. نشریه­ی روان­شناسی فرهنگی. شماره­ی 1 (ب)، ص 257-241.
اسمعیلی، امیر؛ رحیمی، صالح و مرادی، محمود(1398). رابطه­ی میان سواد اطلاعاتی و توانایی کاربران کتابخانه­ها در تشخیص اخبار جعلی بر اساس مؤلفه­های اطلاع­نگاشت ایفلا. مطالعات کتابداری و سازماندهی اطالاعات. شماره­ی 117، ص 28-9.
امینی، فهیمه(1394). ضرورت آشنایی با سواد رسانه­ای در خانواده. دومین کنفرانس ملی توسعه­ی پایدار در علوم تربیتی و روان­شناسی، مطالعات اجتماعی و فرهنگی. تهران: مرکز مطالعات و تحقیقات اسلامی سروش حکمت مرتضوی، مؤسسه­ی آموزش عالی مهر اروند، مرکز راهکارهای دستیابی به توسعه­ی پایدار.
برگر، کاتلین(1394). روان­شناسی رشد کودکان و نوجوانان. (ترجمه­ی اسماعیل سعدی پور)، نشر دوران.
حسنی­دخت، سودابه(1399). تأثیر سواد رسانه­ای در تشخیص اخبار جعلی. نشریه­ی مدیریت رسانه. شماره­ی 49، ص 55-45.
درویش دماوندی، زهرا و خرسندپور، توران(1394). بررسی تأثیر آموزش شیوه­های فرزندپروری به والدین دارای کودکان با مشکلات عاطفی-رفتاری 6 تا 8 سال. فصلنامه­ی مشاوره و روان­درمانی. دوره­ی 16، شماره­ی 4، ص 81-68.
سامانی، سیامک و صادقی، لادن(1389). کفایت شاخص­های روان­سنجی پرسش­نامه­ی تنظیم شناختی هیجان. مجله­ی روش­ها و مدل­های روان­شناختی، شماره­ی 1، ص 62-51.
سلمانپور، مریم(1400). مطالعه­ی تأثیر سبک زندگی و سواد رسانه­ای بر گرایش دانش­آموزان به ارزش­های دینی و فرهنگ عفاف و حجاب. پژوهش­های کاربردی در مدیریت و علوم انسانی. شماره­ی 4، ص 35-29.
صادقی، جمال؛ قربانی، زهرا و انوری­پور، باقر(1397). نقش و کاربرد فناوری اطلاعات و ارتباطات (ICT) در بهبود یادگیری و سواد اطلاعاتی. فصلنامه­ی روان­شناسی و علوم رفتاری ایران، شماره­ی 13، ص 18-9.
غباری­بناب، باقر و میرنسب، محمود(1393). اختلالات عاطفی-رفتاری کودکان و نوجوانان. سایه­ی سخن.
فتحی، حبیب­اله و جعفری، علی(1396). رابطه­ی مصرف رسانه­ای با تغییر سبک زندگی. مطالعات رسانه­های نوین. شماره­ی 9، ص 255-221.
مجدی­زاده، زهرا و موسوی حق­شناس، سید میلاد (1399). چیستی و چرایی اخبار جعلی در عصر دیجیتال: فراتحلیل کیفی. مطالعات میان­رشته­ای ارتباطات و رسانه. شماره­ی 7، ص 124-93.
محسنین، شهریار و اسفندیانی، محمدرحیم(1393). معادلات ساختاری مبتنی بر رویکرد حداقل مربعات جزیی به کمک نرم­افزار Smart-PLS. مؤسسه­ی کتاب مهربان نشر.
مغانلو، معصومه(1404). پیش‌بینی خودکنترلی بر اساس راهبردهای تنظیم شناختی هیجان و تحمل ابهام. پژوهش­های کاربردی در مشاوره، دوره­ی 7(4).
مکرمی ، علیرضا و یوسفی، فتانه (1396). بررسی رابطه­ی بین آسیب­های شبکه­های اجتماعی بر رفتار جوانان و نوجوانان (بخش مرکزی شهرستان شیروان). فصلنامه­ی دانش انتظامی خراسان شمالی، دوره­ی 4، شماره­ی 16، ص 96-77.
منصوریان، یزدان (1392). سواد اطلاعاتی. دانش­نامه­ی ایرانی برنامه­ی درسی، ص 25.
نیازی، لیلا (1395). تأثیر برنامه­ی آموزش سواد رسانه­ای مبتنی بر فناوری اطلاعات و ارتباطات بر میزان آگاهی و تفکر انتقادی دانش­آموزان دوره­ی دوم ابتدایی شهر تهران. پایان­نامه­ی کارشناسی ارشد، دانشگاه علامه طباطبائی، دانشکده­ی روان­شناسی و علوم تربیتی، گروه تکنولوژی آموزشی.
 
Abolfathi, M., Dehdari, T., Zamani-Alavijeh, F., Taghdisi, M.S., Ashtarian, H., Rezaei, M., Irandoost, S.F. (2022). Identification of the opportunities and threats of using social media among Iranian adolescent girls. Heliyon, Volume 8 (4).
Bower, G. H. (1981). Mood and memory. American psychologist, 36(2), 129.doi/10.1037/0003066X.36.2.129
Carr, A. (1999). The handbook of child and adolescent clinical psychology. London: Routledge
Conner, K. , M. and Davidson, j. R. T. (2003). Development of a new resilience scale: The Conner –Davidson Resilience scale (CD-RISC) Depression and Anxiety. 18, 76-82.
Fiske, S.T., & Taylor, S.E. (1991). Social Cognition (2nd ed.) New York: McGraw-Hill.
Garnefski, N., Kraaij, V., & Spinhoven, P. (2001). Negative life events, cognitive emotion regulation, and emotional problems. Personality and Individual Differences, 30 (8), 1311– 1327.
Garnefski,N.Kraaij,V.(2006).Cognitive emotion regulation questionnaire development oof short 18-item version (CERQ-short).Pers individ Dif.41(6):1045-1053.
Garnefski,N.Kraaij,V.(2006).Relationships between cognitive emotion regulation strategies and depressive symptoms: a comparative study of five specific samples. Pesonality and individual Differences.40,1659-1669.
Garnefski,N.Kraaij,V.Spinhoven,P.(2001). Negative life cognitive emotion regulation strategies and emotional problems. Pers individ Dif.
Garnefski,N.Legerstee,J.Kraaij,V.Van-Den-Kommor ,T.Teerds ,Jhan. (2002).Cognitive coping strategies and symptoms of depression and anxiety:A comparison between adolescents and adults. Jdolesc,25(6):603-611.
Granefski, N., & Kraaij, V. (2006). Cognitive emotion regulation strategies and depressive symptoms: A comparative study of five specific Sample. Personality Individual Differences, 40, 1659- 69.
Granefski, N., Kraaij, V., & Spinhoven, P. (2002). Manual for theuse of the cognitive emotion regulation questionnaire. Leiderorp: Datec.
Gross, J. J. (Ed). (2007). Hand book of emotion regulation. New York: Guilford press.
Holling H, Erhar tm, Ravens s, Sch lak R.Behavioral Problems in Children andAdolescence. J Psychol Gesundheitsschutz. 2007 May- Jun; So (S- 6) 784-93.
Humprecht, E. Esser, F. & Aelst, P. (2020). Resilience to Online Disinformation: A Framework for Cross-National Comparative Research. The International Journal of Press/Politics. Volume 25.
Jimerson,s; Egeland,B; Sroufe,A & Carlson,B.(2000). A prospective longitudinnal study of high school droupouts examining multiple predictor across development.Journal of school psychology, 38,525-549.
. Marchi, R. )2012). With facebook, blogs, and fake News, teens reject journalistic “Objectivity”. Journal of Communication Inquiry, 36 (3), pp 246-262.
Townsend, M. C. (2000). Psychiatric mental health nursing: Concepts of care (3rd. ed.) (pp. 136-137). Philadelphia: F. A. Davis Co.
Piers, D., (2004). The Effects of a Cognitive Behavioral and Emotional Resilience Program on the Emotional Resilience, Social Competence and School Adjustment of Elementary Students. California State University Long Beach
Ruttle, P. L., Shirtcliff, E. A., Serbin, L. A., Fisher, D. B. D., Stack, D. M., &Schwartzman,A. E. (2011). Disentangling psychobiological mechanisms underlying internalizing and externalizing behaviors in youth : Longitudinal and concurrent associations with cortisol. Hormones and behavior, 59(1), 123-132.
Richardson, G. E. (2002). The metatheory of resilience and resiliency. Journal of clinical psychology. 58. 307-21.
Rosenberg, H., Syed, S. Rezaie, S. (2020). The Twitter pandemic: The critical role of Twitter in the dissemination of medical information and misinformation during the COVID-19 pandemic. Canadian Journal of Emergency Medicine, 22, pp 418-421
Szczygie,D.Buczny,Y.Bazinska,R.(2012). Emotion regulation and emotional information processing: The moderation effect of emotional awareness. Personality and individual differences,52,433-437.
Wetzels, M., Odekerken-Schröder, G., & Van Oppen, C. (2009). Using PLS path modeling for assessing hierarchical construct models: Guidelines and empirical illustration. MIS Quarterly, 177-195. https://www.jstor.org/stable/20650284. https://doi.org/10.2307/20650272
Zlomkc,K.R.Jhan,K.S.(2010). Cognitive emotion regulation strategies gender differences and associations to worry. Personality and individual differences.48,408-413.

صفحه اصلی

راهنمای نویسندگان

ارسال مقاله

داوران

تماس با ما