مقایسه باورهای انگیزشی، آگاهی هیجانی و کفایت اجتماعی در نوجوانان بی سرپرست و نوجوانان عادی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

کارشناسی ارشد روانشناسی عمومی، واحد مرودشت، دانشگاه آزاد اسلامی، مرودشت، ایران.

چکیده
نوجوانان بی‌سرپرست به‌دلیل فقدان حمایت‌های عاطفی و خانوادگی در مقایسه با نوجوانان عادی با چالش‌های روانی و اجتماعی بیشتری مواجه هستند. این پژوهش با هدف بررسی تفاوت‌های روان‌شناختی میان نوجوانان بی‌سرپرست و نوجوانان عادی در ابعاد باورهای انگیزشی، آگاهی هیجانی و کفایت اجتماعی انجام شد. روش پژوهش از نوع توصیفی و طراحی علی-مقایسه‌ای بود. جامعه آماری شامل 120 نوجوان (60 نوجوان بی‌سرپرست و 60 نوجوان عادی) از شهر شیراز بود که به‌صورت نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. برای جمع‌آوری داده‌ها از پرسشنامه‌های باورهای انگیزشی، آگاهی هیجانی و کفایت اجتماعی استفاده شد و داده‌ها با استفاده از آمار توصیفی و تحلیل واریانس چند متغیره (MANOVA) تجزیه و تحلیل شدند. نتایج نشان داد که بین نوجوانان بی‌سرپرست و نوجوانان عادی در تمامی مولفه‌ها تفاوت معناداری وجود دارد. به‌ویژه در مولفه‌های باورهای انگیزشی و آگاهی هیجانی، نوجوانان عادی نمرات بالاتری داشتند. همچنین در مولفه کفایت اجتماعی نیز نوجوانان عادی توانمندی بیشتری در زمینه مهارت‌های اجتماعی و هیجانی داشتند. این پژوهش نشان می‌دهد که نوجوانان بی‌سرپرست به‌دلیل فقدان حمایت‌های روانی و عاطفی، بیشتر در معرض مشکلات روان‌شناختی و اجتماعی قرار دارند و تقویت این ابعاد روان‌شناختی می‌تواند به بهبود وضعیت روانی و اجتماعی آنان کمک کند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله English

Comparison of Motivational Beliefs, Emotional Awareness, and Social Competence in Orphaned Adolescents and Regular Adolescents

نویسنده English

Newsha Roosta
MA in General Psychology, Marvdasht Branch, Islamic Azad University, Marvdasht, Iran.
چکیده English

Abstract

Orphaned adolescents, due to the lack of emotional and familial support, face greater psychological and social challenges compared to regular adolescents. This research aimed to examine the psychological differences between orphaned adolescents and regular adolescents in the dimensions of motivational beliefs, emotional awareness, and social competence. The research method was descriptive with a causal-comparative design. The statistical population consisted of 120 adolescents (60 orphaned and 60 regular adolescents) from the city of Shiraz, who were selected through convenient sampling. To collect data, questionnaires on motivational beliefs, emotional awareness, and social competence were used, and the data were analyzed using descriptive statistics and multivariate analysis of variance (MANOVA). The results indicated that there were significant differences between orphaned adolescents and regular adolescents in all components. Specifically, regular adolescents scored higher in the components of motivational beliefs and emotional awareness. Additionally, in the social competence component, regular adolescents exhibited greater proficiency in social and emotional skills. This study shows that orphaned adolescents, due to the lack of psychological and emotional support, are more prone to psychological and social problems, and enhancing these psychological dimensions can help improve their psychological and social well-being.

کلیدواژه‌ها English

Orphaned Adolescents
Motivational Beliefs
Emotional Awareness
Social Competence
افشاری، ثنا و نجاری، مسعود (1402). سازگاری اجتماعی در نوجوانان دختر: نقش پیش‌بین بهزیستی روان‌شناختی و کفایت اجتماعی. راهبردهای نو در روان‌شناسی و علوم تربیتی، 5 (16)، 71-63.
برزگر بفرویی، مهدی؛ زارع، اسما؛ نقش، زهرا؛ شفیعی، محمد؛ حیدری، یاسر (1403). بررسی تأثیر آموزش خوددلسوزی شناختی بر بهزیستی ذهنی و کفایت اجتماعی دانش‌آموزان مبتلا به افسردگی. روان‌شناسی افراد استثنایی، 13 (52)، 92-61.
حمید هشجین، زهرا؛ پیمانی، جاوید؛ کراسکیان موجمباری، آدیس؛ حسین‌زاده تقوائی، مرجان؛ طهمورسی، نیلوفر (1402). نقش تاب‌آوری و بازداری هیجانی در بهباشی روانی نوجوانان دختر بی‌سرپرست. سبک زندگی اسلامی با محوریت سلامت، 7 (2)، 341-335.
رضائی، فرحناز (1402). بررسی مقایسه‌ای ناگویی هیجانی در نوجوانان بدسرپرست و بی‌سرپرست با نوجوانان عادی. ششمین همایش بین‌المللی روانشناسی، علوم تربیتی و مطالعات اجتماعی، همدان.
شربتی، رامین و باقری یزدآبادی، مریم (1402). بررسی نقش و تأثیرات وضعیت اقتصادی و اجتماعی والدین بر دانش‌آموزان ابتدایی. سومین همایش بین‌المللی علوم تربیتی، مشاوره، روان‌شناسی و علوم اجتماعی، همدان.
شریف‌نیا، الهام و صاحبدل، حسین (1399). اثربخشی روان‌درمانی انگیزشی بر سخت‌رویی و سازگاری اجتماعی پسران بی‌سرپرست. سومین کنگره بین‌المللی تحقیقات بین‌رشته‌ای در علوم انسانی اسلامی، فقه، حقوق و روان‌شناسی، تهران.
شیرالی، مریم و شیرالی، اسما (1401). اثربخشی آموزش راهبردهای تنظیم هیجان به‌صورت آنلاین بر انگیزش تحصیلی دانش آموزان مقطع متوسطه در دوره کرونا ویروس. پژوهش‌های کاربردی در مشاوره، 5 (2)،57-45.
علیزاده، سیما؛ راهب، غنچه؛ میرزایی، زهرا؛ حسین‌زاده، سمانه (۱۳۹۹). اثربخشی آموزش کفایت اجتماعی بر گرایش به رفتارهای پرخطر نوجوانان پسر مراکز شبانه‌روزی بهزیستی در شهرهای مشهد و سبزوار. توان‌بخشی، 21 (1)، 73-51.
فدوی، فاطمه و فدوی، بتول (1403). بررسی تأثیر فرزندآوری بر شادی و نشاط خانواده از دیدگاه علم، قرآن و سنت. همایش ملی فرزندآوری و افزایش جمعیت، چالش‌ها و راهکارها، مراغه.
کرمی، شایان و صیدی، محمدسجاد (1401). تبیین مدل علّی فلسفه‌ی فراهیجانی والدین مبتنی بر خودآگاهی هیجانی، تمایزیافتگی و اضطراب وجودی. پژوهش‌های کاربردی در مشاوره، 5 (3)، 17-1.
کریم‌زاده، دانیال و میهن‌دوست، زینب (1403). بررسی تأثیر آسیب‌شناسی مشکلات زندگی بر میزان خشم و اضطراب نوجوانان بدسرپرست و بی‌سرپرست. اولین کنفرانس بین‌المللی روان‌شناسی، علوم تربیتی و علوم اجتماعی در علوم انسانی.
لایموت، سینا؛ کمالی، مرتضی؛ قوامی‌نژاد، طیبه؛ قائدی‌نیا، عارف (1402). چگونگی پذیرش کودکان استثنایی در خانواده و اجتماع.
محمودی، فتانه؛ زرنقاش، مریم؛ سهرابی، نادره؛ برزگر، مجید (1403). ارزیابی مدل بهزیستی روان‌شناختی بر اساس خودتنظیمی هیجانی، ذهن‌آگاهی و خودانسجامی با نقش میانجیگری سرمایه‌های روان‌شناختی. پژوهش‌های جامعه‌شناختی، 18(1)، 51-29.
منصفی‌راد، مجید و دادمهر، علی (1402). حقوق کودکان و نوجوانان بی‌سرپرست و آسیب‌های اجتماعی آن. هشتمین کنفرانس ملی پژوهش‌های نوین در حوزه علوم انسانی و مطالعات اجتماعی ایران، تهران.