فصلنامه پژوهش های کاربردی در مشاوره

طراحی مدل ساختاری قلدری بر اساس سبک‌های فرزند پروری مادران با میانجی‌گری هوش هیجانی در نوجوانان پسر 15 تا 18 سال

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

نازنین ایل غمی آذر 1
کیمیا سپهرمهر 2
نسرین بذرافشان پور 3
فاطمه فرجی 4
شهلا کاوه 5

1 گروه روانشناسی، دانشگاه پیام نور مرکز تحصیلات تکمیلی تهران ، تهران، ایران.

2 گروه روانشناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب، تهران، ایران.

3 گروه روانشناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد گرمسار، گرمسار، ایران.

4 گروه روانشناسی، دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز، تهران، ایران.

5 گروه روانشناسی، دانشکده روان شناسی ، دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن تهران ، تهران، ایران.

چکیده
هدف پژوهش حاضر، طراحی مدل ساختاری قلدری بر اساس سبک‌های فرزندپروری مادران با میانجی‌گری هوش هیجانی در نوجوانان پسر بود. روش پژوهش، توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان پسر مقطع متوسطه دوم مناطق 4 و 5 شهر تهران در بهار سال 1403 بود. حجم نمونه، 400 نفر بود که به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و با پرسشنامه های هوش هیجانی برادبری و گریوز(2005) و قلدری ایلی نویز (2001) و فرم مادر مقیاس شیوه‌های فرزند پروری بامریند(1973) ارزیابی شدند.مدل پژوهش با روش مدل‌سازی معادلات ساختاری با نرم افزارهایSPSS 28و AMOS 24آزمون شد. نتایج نشان داد سبک‌های فرزند پروری سهل‌گیرانه و مستبدانه به طور مستقیم و سبک مقتدرانه به نحو معکوس، قادر به پیش‌بینی قلدری بودند. سبک های فرزند پروری سهل گیرانه و مستبدانه به طور معکوس و سبک مقتدرانه به نحو مستقیم توانستند هوش هیجانی را پیش‌بینی کنند. هوش هیجانی توانست به طور معکوس قلدری را پیش‌بینی کند. همچنین، هوش هیجانی توانست رابطه هر سه سبک فرزندپروری با قلدری را واسطه کند(0/05>p). میتوان نتیجه گرفت که روان شناسان می توانند از طریق برگزاری دوره ها با محور اصلاح سبک های فرزندپروری و بهبود هوش هیجانی، قلدری را کاهش بخشند.

کلیدواژه‌ها

سبک های فرزندپروری
هوش هیجانی
قلدری

عنوان مقاله English

Designing a Structural Model of Bullying Based on Mothers' Parenting Styles Mediated by Emotional Intelligence in 15–18-Year-old Male Adolescents

نویسندگان English

Nazanin Il Ghami Azar 1
Kimia Sepehrmehr 2
Nasrin bazrafshanpour 3
Fatemeh Faraji 4
Shahla Kaveh 5
1 UniversityDepartment of Psychology, Payam Noor University, Tehran Postgraduate Education Center, Tehran, Iran
2 Department of Psychology, Faculty of Humanities, Islamic Azad University, South Tehran Branch, Tehran, Iran
3 Department of Psychology, Faculty of Humanities, Islamic Azad University, Garmsar Branch, Garmsar, Iran
4 Department of Psychology, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Islamic Azad University, Tehran Branch, Tehran, Iran
5 Department of Psychology, Faculty of Psychology, Islamic Azad University, Roudhen Branch, Tehran, Iran
چکیده English

The aim of the present study was to design a structural model of bullying based on mothers' parenting styles mediated by emotional intelligence in 15–18-year-old male adolescents. The present study was applied in terms of its purpose and descriptive in terms of its methodology in the correlational study group. The statistical population was all male high school students in districts 4 and 5 of Tehran in the spring of 1403. The sample size was 400 people who were selected by convenience sampling. In this study, the mother form of the Baumrind Parenting Styles Scale (PSI) (1973), Bradberry and Greaves' Emotional Intelligence Questionnaire (2005), and the Illinois Bullying Questionnaire (2001) were used as assessment tools. the research model was tested with the structural equation modeling technique using SPSS 28 and AMOS 24 statistical software. The results of this study showed that Permissive and authoritarian parenting styles directly predicted bullying, and authoritative parenting style inversely predicted bullying. Also, Permissive and authoritative parenting styles inversely predict emotional intelligence, and authoritative parenting style directly predicts bullying. Emotional intelligence was also able to predict bullying inversely. Finally, emotional intelligence was able to mediate the relationship between all three parenting styles and bullying in adolescent boys (p<0.05). According to the findings of this study, it can be concluded that psychologists and counselors can reduce bullying in adolescent boys by holding psychological training courses and workshops focused on modifying parenting styles and improving emotional intelligence.

کلیدواژه‌ها English

Parenting styles
Emotional intelligence
Bullying
آزاد، یاسین؛کیانی، مسعود (1403). مقایسه سبک‌های فرزند پروری والدین، خودکنترلی و گرایش به رفتارهای پرخطر در نوجوانان بزهکار کانون اصلاح و تربیت و نوجوانان غیربزهکار. فصلنامه رفاه اجتماعی،24(94)،201-173.
ابراهیمی بجدنی، فریده؛ و بنی سی، پریناز (1399). پیش‌بینی قلدری سایبری بر اساس ویژگی‌های شخصیتی، هوش هیجانی و هوش معنوی در نوجوانان. مجله پیشرفت‌های نوین در علوم رفتاری،5(47)،16-1.
امیرآفتابی، سید علیرضا؛ فرخ زاد، پگاه (1403). پیش‌بینی نشانگان اختلال شخصیت نمایشی دانشجویان بر اساس سبک‌های فرزند پروری و ویژگی‌های شخصیتی والدین. مجله رویش روان‌شناسی، 13(3)،100-93.
حاجی علیانی، وحید؛ و نوری، ربابه (1400). بررسی رفتارهای قلدرانه بر اساس سبک‌های فرزند پروری و دل‌بستگی: یک مطالعه مروری. مجله رویش روان‌شناسی،10(5)،208-195.
داداش زاده، مجید؛ اقبالی، علی؛ و خداکریمی، شهلا (1403). شناسایی عوامل زمینه‌ای مؤثر بر قلدری دانش آموزان در مدرسه: رویکرد تحلیل آمیخته. مجله مطالعات روان‌شناسی تربیتی،21(54)،28-1.
درویش پیشه، کبری؛ صابری، هایده؛ و بشردوست، سیمین (1400). اثربخشی آموزش کنترل قلدری بر قلدری دانش آموزان دختر. مجله مدیریت ارتقای سلامت،10(4)،36-25.
شهبازیان خونیق، آرش؛ علی پور، فاطمه؛ آناهید، ابراهیم؛ محمدیان قریبه، علی اصغر؛ شیخعلی زاده، سیاوش (1399). نقش تشخیصی هوش اجتماعی، قلدری و بهزیستی تحصیلی در انزوای اجتماعی دانش آموزان. فصلنامه اندیشه‌های نوین تربیتی،16(4)،151-135.
صالحی، رضوان؛ رحمانی، آرزو؛ کاوه، ذبیح الله. (1401). بی‏ تصمیمی مسیر شغلی در دانش‌آموزان پایه دوازدهم: بررسی نقش عملکرد خانواده، سبک‎های فرزند پروری، اشتغال و تحصیلات والدین. فصلنامه پژوهش‌های کاربردی در مشاوره،5(4)،47-15.
صادق القول، ملیحه سادات (1402). تعیین رابطه بین سازگاری اجتماعی دانش آموزان دختر دبیرستانی با سبک‌های فرزند پروری. فصلنامه ایده‌های نوین روانشناسی،19(23)،9-1.
صمدیه، هادی؛ و خامسان، احمد (1403). مداخلات قلدری: مرور نظام‌مند پژوهش‌های ایران. دوفصلنامه پژوهش‌های کیفی در علوم رفتاری،3(1)،80-67.
عبداللهی، صفیه؛ درازی، راضیه؛ حیدری، زینب  (1403). نقش سبک‌های فرزند پروری و کارکردهای خانواده در پیش‌بینی رفتارهای پرخاشگرانه دانش آموزان تحت پوشش کمیته امداد. فصلنامه رویکردی نو بر آموزش کودکان،6(2)،143-133.
عسگرانی، مریم؛ پاکروان، فهیمه؛ امید، اطهر؛ و حقانی، فریبا (1402). بررسی تأثیر آموزش مجازی خودآگاهی هیجانی بر انگیزه تحصیلی و هوش هیجانی دانشجویان دندانپزشکی دانشگاه علوم اصفهان، مجله راهبردهای توسعه در آموزش پزشکی،10(2)،155-140.
فخاری زاده، سعید؛ رضایی، علی محمد؛ محمدی فر، محمدعلی؛ و طالع پسند، سیاوش؛ (1402). کاربرد رگرسیون لجستیک در پیش‌بینی قلدری بر اساس مؤلفه‌های هوش هیجانی و هوش معنوی. مجله مطالعات روان‌شناسی تربیتی،20(50)،113-94.
فلاح نژاد، محمدرضا؛ ابراهیمی قوام، صغری؛ درتاج، فریبرز؛ برجعلی، احمد؛فرخی، نورعلی (1403). تدوین و آزمون مدل سازگاری تحصیلی بر اساس سبک‌های فرزند پروری ادراک‌شده با میانجی‌گری سرمایه روان‌شناختی، کیفیت زندگی و هیجان‌های تحصیلی. مجله علوم روان‌شناختی،23(138)،1300-1285.
قدم پور، عزت اله؛ صادقی، مسعود؛ قره ویسی، سمیرا؛ و سلیمانی، مجید (1401). بررسی تأثیر پیوند با مدرسه بر قلدری با میانجی‌گری شیوه‌های فرزند پروری در دانش آموزان پسر دوره متوسطه دوم. مجله دانش و پژوهش در روان‌شناسی کاربردی،23(3)،219-205.
مجدآبادی فراهانی، زهره؛ و تقی پور، محمد (1401). رابطه هوش هیجانی و هوش معنوی با رفتارهای بهداشتی در دانشجویان. فصلنامه پژوهش‌های کاربردی در مشاوره،5(17)،145-129.
معراجی سعید، پریا سادات؛ هاشمی، زهرا؛ فولادی، فاطمه (1403). رابطه سبک‌های فرزندپروری با خلاقیت: نقش واسطه‌ای کارکردهای اجرایی. فصلنامه روانشناسی شناختی،12(2)،80-65.
مقبل باعرض، فرزانه؛ قربان جهرمی، رضا؛ ودرتاج رابری، فریبرز (1400). تدوین مدل مهارت خواندن کودکان پیش‌دبستانی بر اساس کمال‌گرایی و شیوه‌های فرزند پروری والدین با نقش میانجی هوش هیجانی. مجله سبک زندگی اسلامی با محوریت سلامت،5(2)،212-201.
ناظری، فاطمه؛ شفیعی تبار، مهدیه(1403). نقش کنش‌های اجرایی و مؤلفه‌های چشم‌انداز زمانی در پیش‌بینی قلدری دانش‌آموزان. فصلنامه سلامت روان کودک،11(1)،30-15.
نصیرزاده، بهناز (1401). رابطه‌ی سبک‌های فرزند پروری با هوش هیجانی در دانش آموزان. مجله ایده‌های نوین روانشناسی،12(16)،12-1.
یاسینی، لیلا؛ کیانی، قمر؛ و مجتبی زاده، محمد (1400). تأثیر آموزش هوش هیجانی بر سازگاری اجتماعی و مسئولیت‌پذیری دانش آموزان دختر زورگو (مطالعه پیش‌گیرانه از قلدری دانش آموزان). مجله آموزش در علوم انتظامی،9(35)،64-39.
Abregú-Crespo, R., Garriz-Luis, A., Ayora, M., Martín-Martínez, N., Cavone, V., Carrasco, M. Á., ... & Díaz-Caneja, C. M. (2024). School bullying in children and adolescents with neurodevelopmental and psychiatric conditions: a systematic review and meta-analysis. The Lancet Child & Adolescent Health, 8(2), 122-134.
Agustiningsih, N., Yusuf, A., & Ahsan, Q. F. (2024). The impact of bullying and cyberbullying on mental health: a systematic review. International Journal of Public Health, 13(2), 513-520.
Amran Shah, A., Rathakrishnan, B., Bikar Singh, S. S., Kamaluddin, M. R., Yahaya, A., & Ab Rahman, Z. (2023). Emotional intelligence as a mediator between parenting style and antisocial behavior among youth in Malaysia. Sustainability, 15(17), 12811.
Armitage, R. (2021). Bullying in children: impact on child health. BMJ paediatrics open, 5(1).
Baumrind, D. (1991). Parenting styles and adolescent development. The encyclopedia of adolescence.
Bradberry, T., & Greaves, J. (2006). The emotional intelligence quick book: Everything you need to know to put your EQ to work. Simon and Schuster.
Chen, J., Xiong, Y., Yang, L., Liang, Y., & Ren, P. (2025). Bullying victimization and self-harm in adolescents: The roles of emotion regulation and bullying peer norms. Child Abuse & Neglect, 160, 107199.
Coyle, S., Cipra, A., & Rueger, S. Y. (2021). Bullying types and roles in early adolescence: Latent classes of perpetrators and victims. Journal of school psychology, 89, 51-71.
Ghardallou, M., Mtiraoui, A., Ennamouchi, D., Amara, A., Gara, A., Dardouri, M., ... & Mtiraoui, A. (2024). Bullying victimization among adolescents: Prevalence, associated factors and correlation with mental health outcomes. PLoS one, 19(3), e0299161.
He, E., Ye, X., & Zhang, W. (2023). The effect of parenting styles on adolescent bullying behaviours in China: The mechanism of interpersonal intelligence and intrapersonal intelligence. Heliyon, 9(4).
Hikmat, R., Yosep, I., Hernawaty, T., & Mardhiyah, A. (2024). A scoping review of anti-bullying interventions: reducing traumatic effect of bullying among adolescents. Journal of Multidisciplinary Healthcare, 289-304.
Olaleye, B. R., & Lekunze, J. N. (2024). Emotional intelligence and psychological resilience on workplace bullying and employee performance: a moderated-mediation perspective. Journal of Law and Sustainable Development, 12(1), e2159-e2159.
Putri, R. A., Kamariyah, N., Hasina, S. N., & Noventi, I. (2024). Characteristics of Adolescents and Parenting Style of Bullying Behavior. Revista de Gestão Social e Ambiental, 18(5), e05640-e05640.
Saleh, A., Hapsah, H., Krisnawati, W., & Erfina, E. (2021). Parenting style and bullying behavior in adolescents. Enfermería Clínica, 31, S640-S643.
Şahin, S. S., & Ayaz-Alkaya, S. (2023). Prevalence and predisposing factors of peer bullying and cyberbullying among adolescents: A cross-sectional study. Children and Youth Services Review, 155, 107216.
Tehrani, H. D., Yamini, S., & Vazsonyi, A. T. (2024). Parenting styles and Big Five personality traits among adolescents: A meta-analysis. Personality and Individual Differences, 216, 112421.
UNICEF. Peer violence; 2024. Available from: https://www.unicef.org(open in a new window). Accessed January 17, 2024.
Valenzuela-Aparicio, Y. P., Olivares-Sandoval, S. K., Figueroa-Ferrer, E. M., Carrillo-Sierra, S. M., & Hernández-Lalinde, J. (2023). Relationship Between Emotional Intelligence and Bullying in Adolescents. Revista Electrónica Educare, 27(1), 470-486.
Verma, C., & Raj, R. (2024). Effect of parenting styles on mental wellbeing and emotional intelligence in young adults. International journal of interdisciplinary approaches in psychology, 2(5), 1728-1743.
Weinreich, L., Haberstroh, S., Schulte-Körne, G., & Moll, K. (2023). The relationship between bullying, learning disorders and psychiatric comorbidity. BMC psychiatry, 23(1), 116.
Yosep, I., Mardhiyah, A., Suryani, S., Mediani, H. S., & Hazmi, H. (2023). Experiences of bullying behavior among students in the school: A qualitative study. Environment and Social Psychology, 9(2).
Zhang, Y., & Chen, J. K. (2023). Emotional intelligence and school bullying victimization in children and youth students: a meta-analysis. International journal of environmental research and public health, 20(6), 4746.
Zhao, Q. (2023). Relationship between parenting styles and school bullying behaviour among adolescents. In SHS Web of Conferences (Vol. 180, p. 02030). EDP Sciences.
 

صفحه اصلی

راهنمای نویسندگان

ارسال مقاله

داوران

تماس با ما