اثربخشی آموزش ذهن‌آگاهی در بهبود توانایی حل مساله و یکپارچه سازی عملکرد دیداری-شنیداری و کاهش علائم نقص توجه و بیش فعالی در کودکان بیش فعال

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی واحد مردوشت، دانشگاه آزاد اسلامی، مردوشت، ایران. (نویسنده مسئول) ryhane.hagparast@gmail.com

2 استادیار، گروه روانشناسی، واحد مردوشت، دانشگاه آزاد اسلامی، مردوشت، ایران. Sohrabi_sh2006@yahoo.com

چکیده
هدف از پژوهش حاضر بررسی اثربخشی آموزش ذهن‌آگاهی در بهبود توانایی حل مساله و یکپارچه سازی عملکرد دیداری-شنیداری و کاهش علائم نقص توجه و بیش فعالی در کودکان بیش فعال بود. این پژوهش به روش نیمه تجربی با طرح پیش آزمون، پس آزمون همراه با گروه گواه بود. جامعه آماری شامل کلیه‌ی کودکان بیش فعال 8 تا 12 ساله شهر شیراز در سال 1403 بود که پژوهشگر از میان کلیه‌ی کودکان مدارس ابتدایی با روش هدفمند و با آزمون نقص توجه کانرز فرم معلم و آزمون iva تعداد 40 دانش آموز بیش فعال را شناسایی و به صورت تصادفی 20 نفر را در گروه آزمایش و 20 نفر در گروه کنترل قرار داد. ابزار اندازه گیری پژوهش شامل آزمون الاغ گرسنه، آزمون iva و پرسشنامه علائم نقص توجه و بیش فعالی بود. داده های به دست آمده در دو سطح توصیفی و استنباطی مورد تجزیه و تحلیل آماری قرار گرفتند. و آزمون فرضیه ها در سطح استنباطی به وسیله آزمون کواریانس انجام شد. نتایج نشان داد آموزش ذهن‌آگاهی در بهبود و افزایش توانایی حل مساله و بهبود و افزایش یکپارچه سازی عملکرد دیداری-شنیداری تاثیر معناداری دارد. همچنین آموزش ذهن‌آگاهی در بهبود و کاهش علائم نقص توجه تاثیر دارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله English

The effectiveness of mindfulness training in improving the ability to solve problems and integrating visual-auditory function and reducing symptoms of attention deficit and hyperactivity in hyperactive children

نویسندگان English

Reyhaneh Haghparast 1
Nadereh Sohrabi 2
1 M. A of clinical psychology, Marvdasht Branch, Islamic Azad university, Marvdasht, Iran. Eamail: reyhane.haqparast@gmail.com
2 Assistant professor, Psychology Department, Marvdasht Branch, Islamic Azad university, Marvdasht, Iran. Email: Sohrabi_sh2006@yahoo.com
چکیده English

The purpose of this study was to investigate the effectiveness of mindfulness training in improving problem-solving ability and integrating visual-auditory function and reducing symptoms of attention deficit and hyperactivity in hyperactive children.This research was a semi-experimental method with a pre-test, post-test design with a control group. The statistical population included all hyperactive children aged 8 to 12 in Shiraz city in 1403, and the researcher identified 40 hyperactive students from among all primary school children with a targeted method and with the Conners Teacher's Form of Attention Deficit Test and iva test. Randomly placed 20 people in the experimental group and 20 people in the control group. The measuring tools of the research included the hungry donkey test, the iva test, and the questionnaire of symptoms of attention deficit and hyperactivity disorder. The obtained data were subjected to statistical analysis at two descriptive and inferential levels. And the hypotheses were tested at the inferential level by covariance test. The results showed that mindfulness training has a significant effect on improving and increasing the ability to solve problems and improving and increasing the integration of visual-auditory function in hyperactive children. Also, mindfulness training has a significant effect on improving and reducing attention deficit symptoms in hyperactive children.Mindfulness can play a big role in improving cognitive functions such as problem solving ability, visual and auditory memory. Also, by using mindfulness training, the problem of attention deficit hyperactive children can be improved.

کلیدواژه‌ها English

mindfulness
problem solving ability
visual-auditory function
attention deficit and hyperactivity
آقایی ضرون، سیدمیلاد؛ حاجی علیانی، وحید؛ زهتابی، رعنا و شهریاری سرحدی، مرضیه(1399). اثربخشی شناخت‌درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی بر بهبود تصمیم‌گیری شناختی و سبک‌های شناختی حل مسئله در دانش‌آموزان دختر مبتلا به اختلال اضطراب فراگیر. رویش روان‌شناسی، 9(6)، 56-45.
پورمحمدی، سمیه و باقری، فریبرز(1393). اثربخشی آموزش ذهن آگاهی بر حل مسئله دانش‌آموزان دختر پایه پنجم دبستان. مجله روانشناسی و روان‌پزشکی شناخت، 1(1)، 61-50.
جلیل آبکنار، سیده سمیه؛ افروز، غلامعلی؛ ارجمندنیا، علی‌اکبر و غباری بناب، باقر(1398). اثربخشی برنامه اوقات فراغت عرش بر ظرفیت شناختی و مهارت‌های ارتباطی دانش‌آموزان کم‌توان ذهنی مدارس استثنایی شهر اصفهان. مجله کودکان استثنایی، 4(74)، 76-65.
رضایی، میثم و سرداری، باقر(1399). اثربخشی مداخله ذهن آگاهی بر بازداری پاسخ در کودکان با علائم نقص توجه/بیش‌فعالی. مجله علوم اعصاب شفای خاتم، 9(1)، 55-45.
زادباقرصیقلانی، مریم؛ بیرشک، بهروز و زاده محمدی، علی(2016). اثربخشی موسیقی‌درمانی بر اضطراب و افسردگی بیماران مولتیپل اسکلروزیس (MS). مطالعات روان‌شناختی، 11(4)، 22-7.
صالحی، حانیه؛ مقدم‌کوشا، صدیقه؛ کاظمی، فروس و میرزایی، نگار(1400). اضطراب بیماری در پرستاران بیمارستان: پیش‌بین‌های ذهن آگاهی و انعطاف‌پذیری روان‌شناختی در دوران کووید -۱۹. پژوهش‌های کاربردی در مشاوره، 4(3)، 130-113.
عابدی، احمد و آقابابایی، سارا 1391). اثربخشی آموزش حافظه فعال در ارتقای عملکرد تحصیلی کودکان با ناتوانی ذهنی. مجله روانشناسی بالینی، 1(8)، 128-137.
عبداله زاده، زینب؛ مشهدی، علی؛ بیگدلی، ایمان الله و طبیبی، زهرا(1402). اثربخشی درمان ذهن‌آگاهی کودک بر مشکلات خواب و مشکلات رفتاری کودکان مبتلا به اختلال کم توجهی-بیش‌فعالی. مجله پرستاری کودکان، 9(3)، 39-25.
عبداله زاده، زینب؛ مشهدی، علی؛ بیگدلی، ایمان الله و طبیبی، زهرا(1400). اثربخشی درمان ذهن‌آگاهی کودک بر نشانه‌های اصلی و نارسایی کنش‌های اجرایی کودکان مبتلا به اختلال کم‌توجهی‌ـ‌بیش‌فعالی. پژوهش‌های علوم شناختی و رفتاری، 11(1)، 124-107.
علی زاده گورادل، جابر؛ بیرامی، منصور و هاشمی نصرت‌آباد، تورج(1392). پیش‌بینی گرایش به مصرف مواد بر اساس نشانه‌های نقص توجه/بیش فعالی در بزرگ‌سالان، اعتیاد پژوهی، 7(27)، 106-93.
کاظمی، نسیم؛ کوشکی، شیرین؛ امامی پور و سوزان(1401). اثربخشی شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی و بازی‌درمانی شناختی رفتاری بر توجه پایدار و حافظه فعال در کودکان با نقص توجه-بیش‌فعالی. مجله دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، 65(1), 257-269.
گلستانه، سیده افسون؛ محمدی، مسعود؛ داوودی، اعظم و فتح، نجمه(1399). اثربخشی مداخله مبتنی بر ذهن آگاهی بر بازداری رفتاری، خودکنترلی و رفتارهای پرخطر در نوجوانان دارای اختلال کم‌توجهی/بیش‌فعالی. تحقیقات علوم رفتاری، 18(4)، 534-519.
گلستانی، احسان؛ عطادخت، اکبر و نریمانی، محمد(1401). اثربخشی آموزش مهارت‌های ذهن آگاهی بر بی‌توجهی و بیش‌فعالی در دانش‌آموزان بیش‌فعال 16-13 ساله، رویش روان‌شناسی، 11(5).
مدنی، سیدسمیرا؛ علیزاده، حمید؛ فرخی، نورعلی؛ و حکیمی راد، الهام(1396). تدوین برنامه آموزشی کارکردهای اجرایی و ارزیابی میزان اثربخشی آن بر کاهش نشانه‌های کودکان با اختلال نارسایی توجه/ بیش‌فعالی. فصلنامه روانشناسی افراد استثنایی. دانشگاه علامه طباطبائی، 7(26)، 25-1.
مرادی کلارده، سار؛ میکائیلی، نیلوفر؛ نریمانی، محمد و حسین خانزاده، عباسعلی(1401). اثربخشی درمان شناختی مبتنی بر ذهن‌آگاهی بر کنترل بازداری و توجه انتخابی بزرگ‌سالان مبتلا به اختلال بیش‌فعالی/نقص توجه. تازه‌های علوم شناختی، 24(2)، 12-1.
موسوی، مریم؛ دشت بزرگی، زهرا؛ حیدرئی، علیرضا؛ پاشا، رضا؛ و برنا، محمدرضا(1399). اثربخشی آموزش ذهن آگاهی بر تکانش‌گری و سبک‌های حل مسئله در مردان وابسته به مواد. اعتیاد پژوهی، 14(58)، 329-348.
مهروزان، الهام؛ نجاتی، نازیلا و عرب‌زاده، مهدی(1399). پیش‌بینی اضطراب اجتماعی بر اساس سبک‌های حل مسئله اجتماعی و ویژگی‌های شخصیتی در زنان ورزشکار. پژوهش‌های کاربردی در مشاوره، 3(11)، 139-113.