اثربخشی درمان راه‌حل محور بر کیفیت زندگی در مدرسه و سازگاری تحصیلی دانش‌آموزان

میرشکاریان بابکی, پروین; ذاکرخاتونی, زهرا; بیابانی, حانیه

اثربخشی درمان راه‌حل محور بر کیفیت زندگی در مدرسه و سازگاری تحصیلی دانش‌آموزان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

پروین میرشکاریان بابکی ¹

زهرا ذاکرخاتونی ²

حانیه بیابانی ³

¹ کارشناسی ارشد مشاوره خانواده، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.

² کارشناسی ارشد مشاوره توانبخشی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب، تهران، ایران.

³ کارشناسی ارشد برنامه‌ریزی درسی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران.

چکیده

هدف از این پژوهش بررسی اثربخشی درمان راه‌حل محور بر کیفیت زندگی در مدرسه و سازگاری تحصیلی دانش‌آموزان بود. روش پژوهش نیمه‌آزمایشی از نوع پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه کنترل بود. جامعه‌ی پژوهش شامل تمامی دانش‌آموزان دوره‌ی اوّل متوسطه منطقه 15، 16 و 17 شهر تهران بودند که از این تعداد 30 نفر به روش نمونه‌گیری دردسترس انتخاب شدند و 15 نفر در گروه آزمایش و 15 نفر در گروه کنترل جایگزین شدند. از پرسشنامه‌ی سازگاری تحصیلی کلارک و همکاران (1976) و کیفیت زندگی در مدرسه اندرسون و بورک (2000) به منظور جمع‌آوری داده‌ها استفاده شد. گروه آزمایش در طول هشت جلسه، هرجلسه به مدت 45 دقیقه درمان راه‌حل محور گرانت (2011) را دریافت کردند. برای تحلیل داده ها از تحلیل کواریانس چند متغیره با نرم‌افزار SPSSاستفاده شد. یافته‌ها نشان داد راه‌حل محور بر کیفیت زندگی در مدرسه و سازگاری تحصیلی دانش‌آموزان موثر بود. بنابراین می‌توان نتیجه گرفت که استفاده از درمان راه‌حل محور می‌تواند منجر به افزایش کیفیت زندگی در مدرسه و سازگاری تحصیلی در دانش‌آموزان شود.

کلیدواژه‌ها

درمان راه‌حل محور

کیفیت زندگی در مدرسه

سازگاری تحصیلی

دانش‌آموزان

عنوان مقاله English

The effectiveness of solution-oriented treatment on the quality of life at school and academic adjustment of students

نویسندگان English

Parvin Mirshekarian babaki ¹

Zahra Zakerkhatouni ²

Haniyeh Biabani ³

¹ M.A of Family Counseling, Allameh Tabatabai University, Tehran, Iran.

² M.A of Rehabilitation Counseling, Islamic Azad University South Tehran Branch, Tehran, Iran.

³ M.A of Curriculum Planning, Shahed University, Tehran, Iran.

چکیده English

The purpose of this research was to investigate the effectiveness of solution-oriented therapy on the quality of life at school and the academic adjustment of students. The research method was a semi-experimental pre-test-post-test type with a control group. The research population included all the students of the first year of high school in the 15th, 16th and 17th districts of Tehran, of which 30 people were selected by available sampling method and 15 people were replaced in the experimental group and 15 people in the control group. The academic adjustment questionnaire of Clark et al. (1976) and the quality of life at school by Anderson and Burke (2000) were used to collect data. The experimental group received Grant's (2011) solution-oriented treatment during eight sessions, each session lasting 45 minutes. Multivariate covariance analysis with SPSS software was used to analyze the data. The findings showed that the solution-oriented approach was effective on the quality of life in school and the academic adjustment of students. Therefore, it can be concluded that the use of solution-oriented therapy can lead to an increase in the quality of life in school and academic adjustment in students.

کلیدواژه‌ها English

solution-oriented treatment

quality of life at school

academic adjustment

students

بهبهانی، مریم؛ ذوافقاری، مریم و حبی، محمدباقر(1399). اثربخشی زوج درمانی راه حل محور بر الگوهای ارتباطی و کنترل عواطف زنان آشفته. خانواده، 1(4)، 37-18.
بهرامی، افسانه و بهاری، فرشا(1393). بررسی اثربخشی مداخله گروهی راه حل مدار بر میزان خودکارآمدی نوجوانان، نخستین همایش ملی علوم تربیتی و روان شناسی، مرودشت.
سلطانی‌شال، رضا؛ کارشکی، حسین؛ آقامحمدیان شعرباف، حمیدرضا؛ عبدخدایی، محمدسعید و بافنده، حسین(1390). بررسی روایی و پایایی پرسشنامه‌ی کیفیت زندگی در مدرسه شهر مشهد. دانشگاه علوم پزشکی کرمان، 19(1)، 93-79.
شکری، مریم؛ رحمانی، محمدعلی و ابوالقاسمی، شهنام. (1399). تاثیر زوج درمانی راه حل محور بر بخشودگی، خودتنظیمی هیجانی و دل زدگی زناشویی زوجین متقاضی طلاق. فصلنامه تعالی مشاوره و روان درمانی، 36، 66-57.
شهبازی، پریوش؛ تکلوی، سمیه و نریمانی، محمد(1399). مقایسه اثربخشی رویکرد راه حل محور و مصاحبه انگیزشی بر هیجانات موقعیتی و تعارضات میان فردی دانشجویان مشروطی. رویش روانشناسی، 9(12)، 64-55.
صادقی سیاح، علی و جعفری، لیلا(1401). پیش‌بینی اشتیاق تحصیلی براساس سازگاری تحصیلی و فرسودگی تحصیلی در داانشجویان دانشگاه آزاد همدان. مطالعات روانشناختی نوجوان و جوان، 3(1)، 123-112.
غفوریان رام، ناهید و علیزاده موسوی، ابراهیم(1395). بررسی درمان راه حل مدار بر اهمالکاری تحصیلی در دانش آموزان با افت تحصیلی، چهارمین همایش ملی مشاوره و سلامت روان، قوچان.
فتحی، داود و جمال‌آبادی، مونا(1396). بررسی نقش واسطه گری تاب‌آوری رابطه خودتنظیمی تحصیلی و سرزندگی تحصیلی در دانشجویان. راهبردهای آموزش در علوم پزشکی، 10(4)، 269-263.
کشت‌ورز کندازی، احسان و اوجی‌نژاد، احمدرضا(1399). نقش واسطه‌ای مدیریت زمان بر پیامدهای تحصیلی و رفتاری دانش‌آموزان پایه ششم ابتدایی شهرستان تبریز. پژوهش‌های نوین روانشناختی، 15(58)، 42-26.
گل‌محمدی، میثم و کیمیایی، سیدعلی(1393). بررسی اثربخشی مشاوره گروهی متمرکز بر راه حل بر انگیزش تحصیلی دانش‌آموزان دارای افت تحصیلی. پژوهش در آموزش، 1(2)، 62-55.
لوتس، آن بودمر(1398). یادگیری درمان راه‌حل محور. ترجمه‌ مژگان پوردل و میرسعید جعفری. تهران: آکادمیک.
Al Dababseh, M. F., Ay, K. M., Al-Taieb, M. H. A., Hammouri, W. Y., & Areeda, F. S. A. (2017). The relationship between psychological compatibility and academic achievement in swimming. Journal of Human Sport and Exercise, 12(2), 396-404.
Anderson L. W. , & Bourke , S. F. (2000). Assessing affective characteristics in the schools. (2ndEd.) , Mahwah, NJ: Lawrence Erlbaum Associates.
Archuleta, KL., Burr, EA., Carlson, MB., Ingram, J., Kruger, LI., Grable, J., et al. (2015). Solution – Focused Financial Therapy: A Brief Report of a pilot study. J Financ Ther, 6 (1), 1-16.
Bliss, EV., Bray, D. (2009). The smallest solution focused particles: Towards a minimalist definition of when therapy is solution focused. J Sys ther, 28(2): 62-74.
Cho, H. J., Levesque-Bristol, C., & Yough, M. (2022). How autonomy-supportive learning environments promote Asian international students’ academic adjustment: a self-determination theory perspective. Learning Environments Research,5(3), 1-26.
Eduardo Edu, C., Cornillez, J. (2019) Instructional quality and academic Satisfaction of university students, European Journal of Education Studies, 6 (4), 13-31.
Franklin, C., Zhang, A., Froerer, A., & Johnson, S. (2017). Solution focused brief therapy: A systematic review and meta-summary of process research. Journal of Marital and Family Therapy, 43(1), 16-30.
Garner, P.W., Dunsmore, J.C., & Bassett, H.H. (2020). Quarterly Direct and indirect pathways to early school adjustment: Roles of young children’s mental representations and peer victimization. Early Childhood Research Quarterly, 51(2020), 100–109.
Grant, AM. (2011). The Solution-Focused Inventory–A tripartite taxonomy for teaching, measuring and conceptualising solution-focused approaches to coaching. The Coaching Psychologist, 7(2), 98-106.
Herndon, K.J., Bailey, C.S., Shewark, E.A., Denham, S.A., & Bassett, H.H. (2013). Preschoolers’ emotion expression and regulation: Relations with school adjustment. The Journal of Genetic Psychology, 174, 642–663.
Hu, S., Liu, H., Zhang, S., & Wang, G. (2020). Proactive personality and cross -cultural adjustment: Roles of social media usage and cultural intelligence. International Journal of Intercultural Relations, 74, 42 -57.
MAMPANE, R. M., OMIDIRE, M. F., ALUKO, F. R. (2018). Decolonising higher education in Africa: Arriving at a global solution. South African Journal of Education, 38(4), 1-9.
Meyer, D., Cottone, R. (2013). Solution – Focused Therapy as a Culturally Acknowledging Approach With American Indians. J Multicult Counsel Dev, 41: 47-55.
Nicholas, A. (2015). Solution – Focused brief therapy with children who stutter. Procedia – Soc Behav Sci, 193, 209-16.
Ratelle, C.F., Duchesne, S., Guay, F. (2017). Predicting school adjustment from multiple perspectives on parental behaviors. Journal of Adolescence, 54, 60-72.
Razinkina, E., Pankova, L., Trostinskaya, I., Pozdeeva, E., Evseeva, L., & Tanova, A. (2018). Student satisfaction as an element of education quality monitoring in innovative higher education institution. In E3S Web of Conferences, 33, 30-43.
Smith S & Macduff C. (2017). A thematic analysis of experience of UK mental health nurses who have trained in Solution focoused Brief Therapy. Journal of Psychiatric and Mental Health Nursing, 2(3):105-113.
Trepper, TS., Mc Collum, EE., De Jong, P., Korman, , Gingerich, W., Franklin, C. (2010). Solution – Focused Therapy treatment manual for working with individuals. [cited 2014 July 20]. Available from: URL: http: //www.sfbta.org/PDFs/FileDownloader.asp.
Turns, B., Jordan, SM., Callahan, K., Whiting, J & et al. (2019). Assessing the Effectiveness of Solution-Focused Brief Therapy for Couples Raising a Child with Autism: A Pilot Clinical Outcome Study. Journal of Couple & Relationship Therapy, 18(3), 257-279.
Visser, C. (2013). The Origin of the Solution – Focused Int J Solution – Focused Practices, 16(1), 10-17.
Yoon, J., & Järvinen, T. (2016). Are model PISA pupils happy at school? Quality of school life of adolescents in Finland and Korea. Comparative Education, 52(4), 427–448.