فصلنامه پژوهش های کاربردی در مشاوره

اثربخشی آموزش تسهیل تجربه هیجان و تنظیم آن بر ابعاد تاب آوری و رفتارهای سازگارانه نوجوانان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

اردلان دانژه 1
مهدی رضا سرافراز 2
فاطمه الیکائی 3

1 کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی، دانشگاه آزاد واحد علوم پزشکی تهران

2 دانشیار گروه روانشناسی بالینی، دانشگاه شیراز، فارس، ایران.

3 دانشگاه آزاد اسلامی ایران واحد گرمسار

چکیده
هدف از پژوهش حاضر بررسی اثربخشی آموزش تسهیل تجربه هیجان و تنظیم آن بر تاب آوری و رفتارهای سازگارانه نوجوانان بود طرح پژوهش از نوع آزمایشی بود. جامعه آماری پژوهش حاضر شامل دانش آموزان دوره اول متوسطه مدرسه پسرانه علامه طباطبایی منطقه 10 استان تهران در سال تحصیلی 1402-1401 بودند که به روش نمونه‌گیری در دسترس از میان جامعه آماری انتخاب شدند. گروه آزمایش در 10 جلسه در برنامه آموزش تسهیل هیجان و تنظیم آن شرکت کردند. گروه کنترل هیچ آموزشی در این زمینه دریافت نکرند. در پایان جلسات پرسش‌نامه تاب آوری کانر و دیویدسون و پرسشنامه سازگاری بل توسط آنان تکمیل شد. داده ها با استفاده و SPSS نسخه 20 تجزیه و تحلیل شد. نتایج نشان داد که آموزش تسهیل تجربه هیجان و تنظیم آن تاثیرات قابل ملاحظه‌ای در افزایش شاخص های تاب‌آوری و ابعاد سازگاری نوجوانان دارد و با آموزش تسهیل تجربه هیجان و تنظیم آن به نوجوانان، میزان تاب‌آوری و سازگاری آنها را افزایش داد.

کلیدواژه‌ها

تسهیل تجربه هیجان
تاب آوری
سازگاری
نوجوان

عنوان مقاله English

effectiveness of training to facilitate the experience of emotion and regulate it on the resilience and adaptive behaviors of adolescents

نویسندگان English

ardelan danzheh 1
mahdi reza sarafraz 2
fatemeh elikaei 3
1 کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی، دانشگاه آزاد واحد علوم پزشکی تهران
2 استاد یار گروه روانشناسی بالینی، دانشگاه شیراز، فارس، ایران.
3 .
چکیده English

The aim of the current research was to investigate the effectiveness of training to facilitate the experience of emotion and regulate it on the resilience and adaptive behaviors of adolescents. The research design was experimental. The statistical population of the present study included the first year high school students of Allameh Tabatabai boys' school in district 10 of Tehran province in the academic year of 1402-1401, who were selected from among the statistical population using available sampling method. The experimental group participated in 10 sessions in the training program to facilitate emotion and regulate it. The control group did not receive any training in this field. At the end of the sessions, Connor and Davidson's resilience questionnaire and Bell's adaptability questionnaire were completed by them. The data was analyzed using SPSS version 20. The results showed that training to facilitate the experience of emotion and regulate it has significant effects on increasing resilience indicators and adaptation dimensions of teenagers, and by teaching teenagers to facilitate the experience of emotion and regulate it, it increased their resilience and adaptability

کلیدواژه‌ها English

facilitation of emotional experience
resilience
adaptability
adolescent
  • ابوالقاسمی، عباس؛ بیگی، پروین؛ نریمانی، محمد(1390). بررسی اثربخشی دو روش آموزشی شناختی - رفتاری و مهارت های تنظیم هیجان بر خودکارآمدی و سازگاری تحصیلی دانش آموزان دارای اضطراب امتحان. روان شناسی تربیتی (روانشناسی و علوم تربیتی): زمستان1390. 7 (22)، 21 - 42.
  • آبیار، ذوالفقار؛ رحیمی، الهام؛ احمدی نصرآباد سفلی، سعید؛ ماردپور، علیرضا؛ زمانی، نرگس (۱۳۹۵). اثربخشی آموزش تنظیم هیجان بر سلامت روان مادران دارای فرزندان مبتلا به اختلالات روانی . مجله پژوهش سلامت; ۲ (۱)، 17-۲۳.
  • اسلامی، مهین(1394). اثربخشی آموزش تنظیم هیجان بر افسردگی، امیدواری و تاب آوری کودکان سرطان. سومین کنفرانس بین المللی روانشناسی و علوم اجتماعی
  • بهادری, زهرا و امانی، ملاحت(۱۳۹۵). بررسی اثربخشی آموزش مهارت های تنظیم هیجانی بر راهبردهای تنظیم هیجانی و کیفیت زندگی بانوان سرپرست خانواده، سومین کنفرانس جهانی روانشناسی و علوم تربیتی، حقوق و علوم اجتماعی در آغاز هزاره سوم، شیراز
  • بیرامی، منصور؛ هاشمی، تورج؛ عاشوری، مجتبی(1396). اثربخشی آموزش تنظیم هیجان بر سازگاری اجتماعی و حساسیت بین-فردی دانش‌آموزان مقطع متوسطه. پژوهش های روانشناسی اجتماعی, 7(27)، 1-14.
  • پارسامنش، فریبا؛ کراسکیان، آدیس؛ حکمی، محمد؛ احدی، حسن(1396). اثربخشی مدل تنظیم هیجان گروس بر تحمل آشفتگی هیجانی و پرخوری هیجانی. فصلنامه روشها و مدلهای روانشناختی، 8(29)، 23-52.
  • ترازی، زهرا؛ خادمی اشکذری، ملوک؛ اخوان تفتی، مهناز(1397). اثربخشی بسته‌های آموزشی بازآموزی اسنادی، تنظیم هیجانی و حل‌مسئله شناختی- اجتماعی بر افزایش سازگاری اجتماعی دانش‌آموزان با ناتوانی‌های یادگیری. روانشناسی افراد استثنایی، 8(30)، 73-111.
  • جاویدی، حجت الله؛ اسدی، الهه؛ قاسمی، نوشاد(1394). رابطه تعارض والد – نوجوان، تاب‌آوری با مشکلات روان‌شناختی نوجوانان مقطع دوم و سوم راهنمایی در مناطق چهارگانه آموزش و پرورش شهر شیراز. مطالعات روانشناختی، 11(1), 75-96.
  • جوادیان، سیدرضا؛ خالقی، لیلی؛ فتحی، منصور(۱۳۹۷). اثربخشی آموزش تنظیم هیجانی بر عاطفه منفی و تاب آوری مادران دارای فرزند معلول. روان پرستاری، ۶ (۵)، ۲۵-۳۳
  • حبیبی، حمدالله؛ فاطمی، ماریا(1394). بررسی رابطة جنس و نقش جنسیّتی با میزان تاب‌آوری. مطالعات روانشناختی، 11(2)، 115-134.
  • خوش روش، سعیده؛ خسروجاوید، مهناز و حسین خانزاده، عباسعلی(1394). اثربخشی آموزش تنظیم هیجانی بر پذیرش اجتماعی و همدلی دانش آموزان مبتلا به نارساخوانی. مجله ی ناتوانی های یادگیری، 5 (1)، 32-46.
  • دانش، عصمت، سلیمی نیا، نرگس؛ فلاحت، حوا؛ سابقی، لیلا و شمشیری، مینا (1393). اثربخشی آموزش گروهی مهارت حل مسأله بر سازگاری دختران نوجوان ناسازگار. فصلنامه روان شناسی کاربردی، سال 8، 2 (30)، 40-33.
  • رحمانی، فریبا؛ هاشمیان، کیانوش(1395). اثربخشی برنامۀ تنظیم شناختی هیجان بر علائم اضطراب و افسردگی نوجوانان دختر. مطالعات روانشناختی، 12(3)، 47-62.
  • رودگر صفاری، آمنه؛ اسماعیلی، مریم؛ طیبی، افشین(1396). اثربخشی تنظیم هیجان بر تحمل پریشانی در نوجوانان دختر داغدیده. نخستین کنگره دانشجویی پژوهش های نوین در روان شناسی شناختی، اردیبهشت 1396، دانشگاه گیلان، دانشکده ادبیات و علوم انسانی.
  • سلیمانیان، علی اکبر؛ گل پیچ، زینب؛ دررودی، حمید(۱۳۹۲). مقایسه تاب آوری و رفتارهای پرخطر بر اساس ساختار انگیزشی در نوجوانان. مجله دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی.; ۵ (۲)، ۳۸۷-۳۹۴.
  • شریفیان ثانی، مریم؛ کریمی، صلاح الدین؛ رفیعی، حسن؛ محمدی، فرحناز؛ قاسم زاده، داوود(1391). شناسایی فرایند تاب آوری نوجوانان و جوانان در برابر سوء مصرف مواد. رفاه اجتماعی ، دوره 12 , 45 (1)، 411 - 442 .
  • غلامی, فائزه؛ محمدجواد رنجبر؛ غفار کریمیان پور و حسین دولتی(۱۳۹۴). اثر بخشی آموزش گروهی تنظیم هیجان بر سازگاری نوجوانان، کنفرانس ملی روانشناسی علوم تربیتی و اجتماعی، مازندران، موسسه علمی تحقیقاتی کومه علم آوران دانش.
  • طاهری حسین ابادی، فخرالسادات؛ اکبری، حبیب الله(۱۳۹۲). اثربخشی اموزش تنظیم هیجان بر سازگاری وکنترل خشم کودکان 9-12ساله، سومین کنفرانس بین المللی علوم انسانی، روانشناسی و علوم اجتماعی.
  • فرید، فاطمه؛ سویزی، رضا؛ افروز، ستوده(1395)، بررسی اثرات آموزش تنظیم هیجانی بر تحمل ناکامی و تاب آوری افراد با بیماری های قلبی، نهمین کنگره بین المللی روان درمانی (اجلاس آسیایی در بستر ارزش های فرهنگی)، تهران، دبیرخانه کنگره بین المللی روان درمانی.
  • کارنما، گلاره؛ سارا نصیری و ساعدپناه، الهام(1396). بررسی رابطه بین تنظیم هیجان و سازگاری اجتماعی در بین دانشجویان علوم پزشکی البرز، کنفرانس ملی پژوهش های نوین ایران و جهان در روانشناسی،علوم تربیتی و مطالعات اجتماعی، شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی واحد زرقان - دانشگاه علمی کاربردی شوشتر،
  • کریمی، افشار؛ عشرت، شعبانیان؛ گلناز، سعید؛ تالشی, لیلا؛ توکلی، وحید(1397). اثربخشی مداخله تنظیم هیجان بر تاب آوری و اضطراب مرگ زنان مبتلا به سرطان پستان. فصلنامه روانشناسی سلامت، 7(25)، 95-105.
  • کریمی فر، مسعود؛ دین پرور، احسان؛ روح الامینی، مرضیه سادات؛ بشارت، محمد علی(1396). اثر آموزش تنظیم هیجان مبتنی بر مدل گروس، بر میزان سازگاری عاطفی و اجتماعی مردان جوان. تازه های علوم شناختی، ۱۹ (۱)، ۲۵-۳۷.
  • کریمی، یوسف؛ خباز، محمود؛ حبیبی، یوسف؛ کریمیان، نادر(1395). مقایسه تاب آوری و حمایت اجتماعی در نوجوانان بزهکار و نوجوانان عادی شهر تهران. فصلنامه روان شناسی تربیتی، 12، (40)، 15-1.

نریمانی، محمد؛ عباسی، مسلم؛ ابوالقاسمی، عباس؛ احدی، بتول(1392). مقایسه ی اثر بخشی آموزش پذیرش/ تعهد با آموزش تنظیم هیجان بر سازگاری دانشآموزان دارای اختلال ریاضی. ناتوانی های یادگیری, 2(4), 154-176. 

  • Barrett LF, Gross J, Christensen TC, Benvenuto M. (2001). Knowing what you're feeling and knowing what to do about it: Mapping the relation between emotion differentiation and emotion regulation. Cogn Emot. 15(6):713-24.
  • Carlson JM, Dikecligil GN, Greenberg T, Mujica-Parodi LR. (2012). Trait reappraisal is associated with resilience to acute psychological stress. J Res Pers;46(5):609-13.
  • Cooper, C. L., Phillips, L. H., Johnston, M., Whyte, M., & MacLeod, M. J. (2015). The role of emotion regulation on social participation following stroke. British Journal of Clinical Psychology, 54(2): 181-199.
  • Diefendorff JM, Richard EM, Yang, J. (2008). Linking emotion regulation strategies to affective events and negative emotions at work. J Vocat Behav, 73(20), 498–508.
  • Dreer, L. E., Elliott, T. R., Fletcher, D. C., & Swanson, M. (2005). Social problem solving. abilities and psychological adjustment of person in low vision rehabilitation. Journal of Rehabilitation Psychology, 50: 232-238..
  • Engelberg E, Sjoberg L. Emotional intelligence, affect intensity and social adjustment. Personality and Individual Differences 2004;37(3):533-542.
  • Fosca, G. M.(2008).Beyond the Parent –child Dyad: Testing Family Systems Influences on Children’s Emotion regulation, Doctoral Dissertation of Philosophy. Marquette University, Milwauke, wiscansin. pp.325
  • Garnefski, N., & Kraaij, V. (2006). Cognitive emotion regulation questionnaire– development of a short 18-item version (CERQ-short).Personality and Individual Differences, 41(6), 1045-1053.
  • Graziano PA, Reavis RD, Keane SP, Calkins SD. (2007). The Role of Emotion Regulation and Children's Early Academic Success. J Sch Psychol;45(1):3-19. doi: 10.1016/j.jsp.2006.09.002 pmid: 21179384
  • Gross JJ. (2001). Emotion regulation in adulthood: Timing is everything. Curr Dir Psychol Sci.10(6):214-9.
  • Gross, J. J. (2014). Handbook of emotion regulation. New York: Guilford Press.
  • Gross, J. J., (2015). Emotion Regulation: Current Status and Future Prospects. Psychological Inquiry, 26(1), 1-26.
  • Izadpanah, S., Schumacher, M., Bähr, A., Stopsack, M., Grabe, H. J., & Barnow, S. (2016). A 5-year longitudinal study of the adolescent reinforcement sensitivity as a risk factor for anxiety symptoms in adulthood: Investigating the indirect effect of cognitive emotion regulation. Personality and Individual Differences.95:68- 73.
  • Kef, S., & Dekovic, M. (2004). The role of parental and peer support in adolescen twell-being: a comparison of adolescents with and without a visual impairment. Journal of Adolescence; (27): 453-66.
  • Linehan, M., Bohus, M., Lynch, T., H. (2007). Dialectical Behavior Therapy for Pervasive Emotion Dysregulation.In J. J. Gross (Ed.), Handbook of emotion regulation (pp. 581-605). New York: Guilford Press.
  • Luna, B., & Sweeney, J. A. (2004). The emergence of collaborative brain function: FMRI studies of the development of response inhibition. Annals of the New York Academy of Sciences, 1021(1), 296-309.
  • Luna, B., Padmanabhan, A., & O’Hearn, K. (2010). What has fMRI told us about the development of cognitive control through adolescence?. Brain and cognition, 72(1), 101-113.
  • Parsons S., Kruijt A-W., Fox E. (2016). A Cognitive Model of Psychological Resilience. Journal of Experimental Psychopathology 7(3):296.
  • Pouw, L., Rieffe, C., Stockmann, L., & Gadow, K. (2013). The link between emotion regulation, social functioning, and depression in boys with ASD. Research in Autism Spectrum Disorders, 7(4): 549–556.
  • River C. (2000). Introduction to anthropology. Translated by: Fakohi N. Tehran: Ney Publication. P. 253.
  • Sweeney, J. A., Takarae, Y., Macmillan, C., Luna, B., & Minshew, N. J. (2004). Eye movements in neurodevelopmental disorders. Current opinion in neurology, 17(1), 37-42.
  • Te Brinke, L. W., Schuiringa, H. D., Menting, A., Deković, M., & de Castro, B. O. (2018). A cognitive versus behavioral approach to emotion regulation training for externalizing behavior problems in adolescence: Study protocol of a randomized controlled trial. BMC psychology, 6(1), 49.
  • Trinidad DR, Johnson C. The association between emotional intelligence and early adolescent tobacco and alcohol use. Personality and individual Differences 2000; 32:95-105.
  • Velotti, P., Balzarotti, S., Tagliabue, S., English, T., Zavattini, G. C., & Gross, J. J. (2016). Emotional suppression in early marriage: Actor, partner, and similarity effects on marital quality. Journal of Social and Personal Relationships, 33(3), 277-302.
  • Yoo SH, Matsumoto D, LeRoux JA. (2006). The influence of emotion recognition and emotion regulation on intercultural adjustment. Int J Intercult Relat, 30(5), 345–363.
  • Young KS, Sandman CF, Craske MG,. (2019). Positive and Negative Emotion Regulation in Adolescence: Links to Anxiety and Depression. Brain Sci. 2019 Mar 29;9(4). pii: E76. doi: 10.3390/brainsci9040076.

 

صفحه اصلی

راهنمای نویسندگان

ارسال مقاله

داوران

تماس با ما