مرکز خدمات روانشناسی و مشاوره فرح بخش(با مشارکت انجمن علمی مشاوره ایران) فصلنامه پژوهش های کاربردی در مشاوره 2676-5322 مقالات آماده انتشار 2026 08 25 A Comparative Study of Two Brief Psychotherapy Approaches: The Paradoxical Timetable Cure (PTC) Model and Solution-Focused Brief Therapy (SFBT) مقایسه تطبیقی دو رویکرد روان‌درمانی کوتاه‌مدت: مدل برنامه‌زمانی پارادوکسی (PTC) و درمان کوتاه‌مدت راه‌حل‌محور (SFBT) 739091 FA سیدعلیرضا سیفی دانشگاه تهران ، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی 0009-0000-0145-8337 محمدرضا احمدی موسسه آموزشی پژوهشی امام خمینی (ره) 0009-0007-2410-2799 Journal Article 2026 07 02 In recent decades, brief psychotherapy approaches have gained increasing attention due to their high efficiency and effectiveness. Among these, Solution-Focused Brief Therapy (SFBT) and the Paradoxical Timetable Cure (PTC) model are approaches with growing evidence of effectiveness; however, a comprehensive comparative study of these two approaches has been rarely conducted. The aim of this study was to comparatively analyze these two approaches in terms of theoretical foundations, treatment principles, session processes, techniques, and evidence of effectiveness.<br /> This research was conducted using a structured narrative review method. A systematic search was performed in databases including Scopus, PubMed, Google Scholar, ScienceDirect, Magiran, Noormags, and Elmnet using relevant Persian and English keywords. After applying inclusion and exclusion criteria, 49 sources were selected for final analysis.<br /> SFBT, grounded in social constructionism, focuses on solution-building through future-oriented questions and is applicable to a wide range of problems. In contrast, the PTC model, rooted in practical psychoanalysis and systems theory, directly targets the maintaining mechanisms of disorders by employing the technique of &quot;symptom prescription&quot; within a specific timetable. Compared to SFBT, the PTC model demonstrated shorter treatment duration (2 to 5 sessions versus 6 to 10 sessions), lower relapse rates, and greater depth of change.<br /> Despite the significant advantages of SFBT in broad applicability and empowering nature, the PTC model appears to be a more specialized and deeper approach for treating clinical disorders, with higher efficiency and effectiveness. However, conducting randomized controlled trials to directly compare these two approaches remains essential. رویکردهای روان‌درمانی کوتاه‌مدت به دلیل کارایی و اثربخشی بالا مورد توجه قرار گرفته‌اند. درمان کوتاه‌مدت راه‌حل‌محور (SFBT) و مدل برنامه‌زمانی پارادوکسی (PTC) از رویکردهایی با شواهد اثربخشی رو به رشد هستند، اما مطالعه تطبیقی جامع درباره آنها کمتر انجام شده است. هدف پژوهش، مقایسه تطبیقی این دو رویکرد از حیث مبانی نظری، اصول درمان، فرآیند جلسات، تکنیک‌ها و شواهد اثربخشی بود.این پژوهش مرور روایتی ساختاریافته است. جستجو در پایگاه‌های Scopus، PubMed، Google Scholar، ScienceDirect، مگیران، نورمگز و علم نت با کلیدواژه‌های مرتبط انجام گرفت و ۴۹ منبع برای تحلیل نهایی انتخاب گردید.<br /> SFBT با تکیه بر ساخت‌گرایی اجتماعی، بر راه‌حل‌سازی از طریق پرسش‌های آینده‌نگر متمرکز است. PTC با ریشه در روانکاوی عملی و نظریه سیستم‌ها، با تکنیک «تجویز عین نشانه» در قالب برنامه زمانی مشخص، مستقیماً به مکانیزم‌های نگهدارنده اختلال می‌پردازد. PTC در مقایسه با SFBT دوره درمان کوتاه‌تر (۲ تا ۵ جلسه مقابل ۶ تا ۱۰ جلسه)، نرخ عود پایین‌تر و عمق تغییرات بیشتر دارد. با وجود مزایای SFBT در کاربرد گسترده، PTC رویکردی تخصصی‌تر و عمیق‌تر برای درمان اختلالات بالینی با کارایی بالاتر است. انجام کارآزمایی‌های بالینی تصادفی‌سازی‌شده برای مقایسه مستقیم این دو رویکرد ضروری است.