مرکز خدمات روانشناسی و مشاوره فرح بخش(با مشارکت انجمن علمی مشاوره ایران) فصلنامه پژوهش های کاربردی در مشاوره 2676-5322 8 3 2025 12 11 Clinical psychopathology research on mental disorders resulting from a cancer diagnosis with an emphasis on the mediating role of mentalization in the relationship between personality dimensions and clinical disorders پژوهش بالینی آسیب‌شناسی روانی درباره‌ اختلالات روانی ناشی از تشخیص سرطان با تأکید بر نقش میانجی ذهنی‌سازی در ارتباط بین ابعاد شخصیتی و اختلالات بالینی 7 22 729674 FA رضا عبدی دانشیار گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان. تبریز: ایران علی علی اصغری دانشجوی دکتری روان شناسی. دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی. دانشگاه شهید مدنی آذربایجان. تبریز. ایران. 0000-0002-4749-148X Journal Article 2025 08 27 The present study aimed to investigate psychopathology resulting from cancer diagnosis, emphasizing the mediating role of mentalization in the relationship between personality dimensions and clinical disorders, in the cancer patient community of Urmia city. The present study was descriptive-correlational and was conducted within the framework of a clinical research on 170 cancer patients referring to Urmia medical centers in 1403. Data collection tools included the Big Five Personality Factors Questionnaire (NEO-FFI), Mentalization Scale (RFQ), and Clinical Symptom Checklist (SCL-90-R). The data were analyzed using descriptive statistical methods, Pearson correlation, independent t-test, and structural equation modeling (SEM). The results showed that neuroticism had the highest positive correlation with mental disorders (r=0.64, p<0.001) and mentalization had a negative and significant correlation with psychopathology (r=-0.53, p<0.001). Also, patients with high mentalization experienced lower levels of psychopathology. In structural equation modeling, the mediating role of mentalization in the relationship between neuroticism and mental disorders was confirmed (indirect effect β=0.12, p<0.01) and the model fit indices (CFI=0.94, RMSEA=0.06) were assessed as appropriate. Overall, the findings of this study indicate that personality traits and patients' mentalization capacity have a significant effect on psychopathology resulting from a cancer diagnosis. پژوهش حاضر با هدف بررسی آسیب‌شناسی روانی ناشی از تشخیص سرطان با تأکید بر نقش میانجی ذهنی‌سازی در رابطه بین ابعاد شخصیتی و اختلالات بالینی، در جامعه بیماران سرطانی شهر ارومیه اجرا شد. مطالعه حاضر از نوع توصیفی ـ همبستگی و در چارچوب یک پژوهش بالینی بر روی ۱۷۰ بیمار مبتلا به سرطان مراجعه‌کننده به مراکز درمانی ارومیه در سال ۱۴۰۳ انجام گرفت. ابزارهای جمع‌آوری داده‌ها شامل پرسشنامه پنج عامل بزرگ شخصیت (NEO-FFI)، مقیاس ذهنی‌سازی (RFQ) و سیاهه علائم بالینی (SCL-90-R) بود. داده‌ها با روش‌های آماری توصیفی، همبستگی پیرسون، آزمون t مستقل و مدل‌یابی معادلات ساختاری (SEM) تحلیل شدند. نتایج نشان داد روان‌رنجوری بالاترین همبستگی مثبت با اختلالات روانی (r=0.64, p<0.001) و ذهنی‌سازی همبستگی منفی و معنادار با آسیب‌شناسی روانی (r=-0.53, p<0.001) داشت. همچنین، بیماران با ذهنی‌سازی بالا سطوح کمتری از آسیب‌شناسی روانی را تجربه کردند. در مدل‌یابی معادلات ساختاری، نقش میانجی ذهنی‌سازی در ارتباط بین روان‌رنجوری و اختلالات روانی تأیید شد (اثر غیرمستقیم β=0.12, p<0.01) و شاخص‌های برازش مدل (CFI=0.94, RMSEA=0.06) مناسب ارزیابی شدند. در مجموع، یافته‌های این پژوهش بیانگر آن است که صفات شخصیتی و ظرفیت ذهنی‌سازی بیماران تأثیر معناداری بر آسیب‌شناسی روانی ناشی از تشخیص سرطان دارند. https://www.jarci.ir/article_729674_022fdc04f971697018bbac5e1ba663f7.pdf