فصلنامه پژوهش های کاربردی در مشاوره

چکیده هدف: هدف پژوهش حاضر بررسی و شناخت چالش‌ها و راهبردهای مشاوره در مدرسه از نگاه مشاوران مدارس بود.
روش: پژوهش حاضر کیفی و مبتنی بر رویکرد پدیدارشناسی بود. نمونه مورد مطالعه مشاوران مدارس شهر اراک و نجف‌آباد در سال (1402) بودند که به شیوه هدفمند و نظری با توجه به اصل اشباع نظری تعداد 14 نفر از آنان انتخاب شدند و اطلاعات پژوهش با استفاده از مصاحبه‌ها نیمه ساختارمند و عمیق جمع‌آوری گردید و داده‌ها با روش تحلیل مضمون و الگوی کلایزی (1978) تحلیل شد.
یافته‌ها: تحلیل اطلاعات نشان داد چالش‌های راهنمایی و مشاوره در مدرسه شامل 4 مضمون کلی با عناوین چالش‌های مشاوران، دانش‌آموزان و مراجعان، مدرسه و محیط جامعه همراه با 22 مضمون فرعی است و راهبردهای آن‌ها نیز در 4 مضمون کلیِ راهبردهای مرتبط با مشاوران، دانش‌آموزان و مراجعان، مدرسه و محیط جامعه همراه با 21 مضمون فرعی جمع‌بندی گردید.
نتیجه‌گیری: شناخت چالش‌ها و راهبردهای راهنمایی و مشاوره در مدرسه از نگاه مشاوران مدارس می‌تواند به درک بهتر نقش و جایگاه مشاوران مدارس همراه با کاهش آسیب‌های و افزایش حمایت‌ها در راستای تأثیرگذاری بیشتر مشاوران در تحقق برنامه‌های آموزش و پرورش در سطح گسترده یاریگر باشد.

چکیده هدف از انجام این پژوهش ،بررسی رابطه خطی و غیرخطی سبک زندگی متأثر از فضای مجازی و بخشودگی بین فردی با سازش یافتگی زناشویی در زنان دارای تعارضات زناشویی مراجعه کننده به مراکز روانشناختی شهر اهواز بود. به این منظور از طریق روش نمونه گیری تصادفی تک مرحله ای تعداد 154 نفر از زنان دارای تعارضات زناشویی انتخاب شدند و به پرسشنامه های سازش یافتگی زناشویی اسپانیر (1986)، سبک زندگی متأثر از فضای مجازی یانگ (1988)، بخشودگی بین فردی احتشام زاده و همکاران (1389) پاسخ دادند. داده ها با استفاده از روش ضریب همبستگی و تحلیل خطی و غیر خطی تحلیل شدند. نتایج نشان داد بین بخشودگی بین فردی با سازش یافتگی زناشویی رابطه مثبت و معنی داری وجود دارد. رابطه خطی بین سبک زندگی متأثر از فضای مجازی و سازش یافتگی زناشویی معنی دار نبود اما بین این دو متغیر رابطه غیر خطی معنی داری وجود داشت. همچنین در معادله رگرسیون رابطه بین سبک زندگی متأثر از فضای مجازی و سازش یافتگی زناشویی غیر خطی بود.

چکیده هدف از این پژوهش، بررسی رابطه طرح‌واره‌های ناسازگار اولیه، افکار خودآیند منفی و خشونت خانگی با دل‌زدگی زناشویی زنان خانه‌دار شیراز بود. روش تحقیق، توصیفی-پیمایشی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری شامل کلیه زنان خانه‌دار شیراز در سال ۱۴۰۱ بود که به‌روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. داده‌ها با استفاده از پرسش‌نامه‌های طرح‌واره ناکارآمد اولیه (یانگ، ۲۰۰۵)، افکار خودآیند منفی (هالون و کندال، ۱۹۸۰)، خشونت خانگی (حاج یحیی، ۱۹۹۹) و دل‌زدگی زناشویی (پینز و همکاران، ۲۰۱۶) جمع‌آوری شد. نتایج تحلیل رگرسیون نشان داد که این سه متغیر، ۲۲٪ از واریانس دل‌زدگی زناشویی را تبیین می‌کنند. خشونت خانگی (B=‎۰٫۳۲، t=‎۶٫۹۸۵)، طرح‌واره‌های ناسازگار اولیه (B=‎۰٫۲۵، t=‎۵٫۴۳۷) و افکار خودآیند منفی (B=‎۰٫۰۹، t=‎۲٫۱۴۱) به ترتیب بیشترین سهم را داشتند. همچنین، خشونت خانگی نقش میانجی‌کننده رابطه بین طرح‌واره ناکارآمد اولیه و افکار خودآیند منفی با دل‌زدگی زناشویی دارد (p<‎۰٫۰۱). در نتیجه، دل‌زدگی زناشویی ناشی از تجمع تعاملات نامناسب شناختی، هیجانی و رفتاری است و کاهش آن نیازمند توجه هم‌زمان به عوامل فردی (مانند طرح‌واره‌ها و افکار منفی) و عوامل بین‌فردی (مانند خشونت) است. خشونت خانگی در این چرخه، هم علت و هم معلول تعاملات شناختی-هیجانی است و یک چرخه معیوب ایجاد می‌کند.

چکیده پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی آموزش مهارت‌های زندگی بر بهبود سلامت اجتماعی و آگاهی از حقوق شهروندی در کودکان کار پسر ۸ تا ۱۴ سال در شهر تهران انجام شد. روش پژوهش از نوع شبه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون همراه با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل کودکان کار پسر ساکن در مراکز تحت پوشش نهادهای حمایتی منطقه 12 بود و با استفاده از نمونه‌گیری تمام‌شمار، تعداد ۳۲ نفر به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل تقسیم شدند. ابزارهای گردآوری داده شامل پرسشنامه‌های سلامت اجتماعی کییز (۱۹۸۴) و آگاهی از حقوق شهروندی شریفی و اسلامیه (۱۳۹۲) بود. برنامه مداخله شامل دوازده جلسه آموزش مهارت‌های زندگی بر پایه نظریه‌های روان‌شناختی و اجتماعی معتبر طراحی و اجرا گردید. یافته‌ها نشان داد که آموزش مهارت‌های زندگی تأثیر معناداری بر ارتقاء آگاهی از حقوق شهروندی در ابعاد مدنی و اجتماعی دارد، اما این تأثیر در بعد حقوق سیاسی معنادار نبود. همچنین، در تمامی ابعاد سلامت اجتماعی تفاوت معناداری بین گروه‌ها مشاهده شد، که نشان از اثربخشی بالا دارد. بر اساس یافته‌ها می‌توان اذعان داشت که مداخلات آموزشی مبتنی بر مهارت‌های زندگی می‌توانند به بهبود پایدار وضعیت اجتماعی کودکان کار کمک نمایند، به‌ویژه زمانی که با حمایت‌های نهادی و سیاست‌گذاری‌های چندسطحی همراه شوند.

چکیده این پژوهش به بررسی تأثیر توانمندسازی روانشناختی بر سلامت مادرانی پرداخته است که دارای فرزند خردسال ۳ تا ۶ سال پیش‌دبستانی بودند. در این راستا، هدف پژوهش حاضر ارتقای سلامت روانی و جسمی مادران از طریق توانمندسازی روانشناختی بود. مطالعه به صورت نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون و پس‌آزمون با گروه کنترل انجام شد. جامعه آماری شامل مادرانی بود که فرزند خردسال خود را در پیش‌دبستانی ثبت‌نام کرده بودند. از این میان، ۳۰ نفر به‌صورت در دسترس انتخاب و در دو گروه ۱۵ نفری مداخله و کنترل جایگزین شدند. گروه مداخله در ۹ جلسه ۹۰ دقیقه‌ای توانمندسازی روانشناختی شرکت کرد، در حالی که گروه کنترل هیچ مداخله‌ای دریافت نکرد. نتایج نشان داد که برنامه توانمندسازی روانشناختی تفاوت معناداری بین دو گروه ایجاد کرده است. سلامت جسمانی و روانی مادران در گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل بهبود یافته بود (P<0.001). همچنین، مشخص شد که سطح تحصیلات و اشتغال مادران بر سلامت آن‌ها تأثیرگذار است؛ مادران شاغل و دارای تحصیلات بالاتر از سلامت عمومی بهتری برخوردار بودند. در نهایت، پژوهش پیشنهاد می‌کند که توانمندسازی روانشناختی والدین می‌تواند به بهزیستی و کیفیت زندگی فرزندان نیز کمک کند. همچنین، مشارکت هر دو والد در برنامه‌های توانمندسازی می‌تواند تأثیر بیشتری بر سلامت خانواده داشته باشد.

چکیده هدف از انجام پژوهش حاضر ارائه و آزمون مدل ساختاری خشونت همسر با ارزش همسری خود و ارزش همسری شریک در افراد متأهل شهر اصفهان و نقش میانجی کنترل زناشویی و حسادت عاشقانه بود. این پژوهش از نوع توصیفی - همبستگی بود. جامعه آماری پژوهش حاضر شامل کلیه افراد متأهل شهر اصفهان بودند که با استفاده از روش نمونه‌گیری در دسترس ۲۰۰ مرد و ۲۰۰ زن متأهل انتخاب شدند. جهت تحلیل نتایج پژوهش از آزمون همبستگی پیرسون و مدل‌یابی معادلات ساختاری استفاده شد. جهت گردآوری اطلاعات از پرسش‌نامه‌های ارزش چندبعدی همسر، حسادت زناشویی، کنترل زناشویی، تاکتیک‌های حل تعارض و ارزش همسر استفاده شد. تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS-26 و AMOS-25 انجام شد. نتایج مدل نشان داد که بین ارزش همسری خود و ارزش همسری شریک با خشونت زناشویی با میانجی‌گری کنترل زناشویی رابطه وجود دارد؛ اما بین ارزش همسری خود و ارزش همسری شریک با خشونت زناشویی و با میانجی‌گری حسادت زناشویی رابطه معناداری وجود ندارد؛ بنابراین باتوجه‌به یافته‌های پژوهش می‌توان نتیجه گرفت که میانجی‌گری متغیر کنترل زناشویی در رابطه بین ارزش همسری خود و ارزش همسری شریک با خشونت همسر مؤثر است.

چکیده پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر تجارب آسیب زای دوران کودکی، سبک‌های فرزندپروری با نقش میانجی انعطاف پذیری روان شناختی شخصی سازی شده بر افراد دارای اختلال وسواس فکری-اجباری بود. پژوهش حاضر از لحاظ هدف جزء پژوهش‌های کاربردی و از لحاظ روش از نوع مطالعات همبستگی است. جامعۀ پژوهش را کلیه بیماران مبتلا به اختلال وسواس فکری-اجباری در کلینیک های شهر اصفهان در سال 1403 تشکیل دادند که از بین آنها به صورت در دسترس 109 نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزارهای این پژوهش شامل پرسشنامه تجارب نامطلوب کودکی فیلتی (ACEs) (1998) شاخص انعطاف پذیری روانشناختی شخصی سازی شده کاشدان و همکاران. (2020) پرسشنامۀ شیوه های فرزند پروری بامریند (PSI) (1973) پرسشنامه وسواس فکری و عملی ییل – براون (Y-BOCS) (1989) پرسشنامه ذهن آگاهی (FFMQ) بائر و همکاران (2006) بود. روش تحلیل این پژوهش، تحلیل مسیر که با استفاده از آن روابط علی متغیرهای پژوهش بررسی شد. یافته‌ها نشان داد با توجه به مقادیر آماره T محاسبه شده و سطوح معناداری 000/0 که کمتر از 05/0 محاسبه شده است، می توان گفت که تجارب آسیب زای دوران کودکی، سبک های فرزندپروری با نقش میانجی انعطاف پذیری روان شناختی شخصی سازی شده بر افراد دارای اختلال وسواس فکری-اجباری تاثیر دارد.

چکیده با توجه به کیفی بودن ماهیت پژوهش حاضر، روش گردآوری اطلاعات کتابخانه ای-اسنادی بوده است. یافته ها نشان داد که هسته اصلی تفکر انتقادی مهارت های شناختی است که با حاکم بودن فرادیدگاه سنت گرا امکان آموزش و پرورش تفکر نقادانه در دانش آموزان به دلیل ایجاد یک نظام متمرکز، منجر به نقش محوری معلم در کلاس درس شده و دانش آموز کاملا منفعل بوده و توجهی به مهارت های شناختی و فرا شناختی نمی شود؛ لذا برنامه درسی نیازمند بازنگری و در نظر داشتن فرادیدگاه هایی جهت طراحی و تدوین برنامه درسی به خصوص در مقاطع ابتدایی می باشد. بنابراین نتایج پژوهش حاضر نشان داد برای دستیابی به هدف غایی که منظور پرورش انسان هایی که با زندگی و جهان پیچیده کنونی، نیازمند آموزش تفکر انتقادی از همان مقطع ابتدایی به دانش آموزان است؛ چرا که تفکر انتقادی از جمله عوامل ضروری در رشد و تولید علم، وجود فضای نقد و تفکر در مراکز علمی و پژوهشی، جلوگیری از افراد غیر متخصص در محافل علمی، شادابی، نشاط و پویایی مدارس، فراهم کردن زمینه بهتر برای آموزش و یادگیری عمیق دانش آموزان و ترغیب دانش آموزان، نخبگان و شایستگان به میدان نوآوری نقش بسیاری چشمگیری ایفا می کند.

چکیده معنویت درمانی و تاثیر امور معنوی بر افزایش کیفیت زندگی افراد، یکی از امور مورد بحث در علم روانشناسی است. هدف پژوهش حاضر بررسی چرایی و کیفیت این تاثیرگذاری در دو مورد از شعائر اسلامی (پیاده روی بزرگ اربعین و رعایت حجاب بانوان) بر سلامت روان فرد و جامعه است. سوال اصلی این است که اجتماع بزرگ اربعین که در سال‌های گذشته به یک اجتماع عظیم جهانی تبدیل شده است و همچنین حفظ حجاب اسلامی که همواره در طول تاریخ مورد تاکید ادیان الهی بوده، از منظر علم مشاوره و روانشناسی، چرا و چگونه می‌توانند در سلامت روان افراد یک جامعه، تاثیر داشته باشد؟ این پژوهش با روشی تحلیلی- توصیفی و با استفاده از منابع کتابخانه‌ای و همچنین استفاده از مشاهدات و تجربیات عینی برخی از افراد، به بررسی این مسأله پرداخته است. یافته‌های تحقیق فوق به شرح ذیل است: رعایت حجاب اسلامی با نیت قرب الهی و پیاده‌روی شکل گرفته در چند سال اخیر، به شوق زیارت اباعبدالله (ع)، قابل انطباق بر تعاریف علم روانشناسی از امور معنوی هستند و به همین دلیل، تاثیرگذاری آن دو بر سلامت روان، قابل پیش‌بینی است. شور و نشاط فوق العاده افراد حاضر در پیاده‌روی، مشاهده‌ی ایثار و از خودگذشتگی...

چکیده پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی آموزش خودگویی مثبت با رویکرد شناختی–رفتاری به زبان عربی بر صمیمیت زناشویی زنان متأهل عرب‌زبان مبتلا به سرطان در شهر ارومیه انجام شد. روش پژوهش، نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون–پس‌آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل زنان متأهل عرب‌زبان ۲۵ تا ۵۵ سال مبتلا به سرطان بود که در نیمه اول سال ۱۴۰۴ به مراکز درمانی ارومیه مراجعه کرده بودند. از میان واجدان شرایط، ۳۰ نفر به‌صورت هدفمند انتخاب و به‌طور تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل (هر کدام ۱۵ نفر) جایگزین شدند. ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه صمیمیت زناشویی والکر و تامپسون (نسخه عربی) بود. گروه آزمایش طی ۸ جلسه ۹۰ دقیقه‌ای آموزش خودگویی مثبت با رویکرد شناختی–رفتاری به زبان عربی دریافت کرد، اما گروه کنترل مداخله‌ای نگرفت. داده‌ها با استفاده از آزمون‌ کوواریانس چندمتغیره تحلیل شد. نتایج نشان داد پس از کنترل اثر پیش‌آزمون، تفاوت معناداری بین دو گروه در صمیمیت زناشویی کلی و ابعاد هیجانی، کلامی و جنسی وجود دارد (001/0>P). بیشترین تأثیر مداخله بر صمیمیت هیجانی مشاهده شد. این یافته‌ها نشان می‌دهد که آموزش خودگویی مثبت به زبان مادری می‌تواند صمیمیت زناشویی زنان مبتلا به سرطان را ارتقاء دهد.

چکیده این پژوهش با هدف بررسی و تحلیل سازوکارهای نوروبیولوژیک مؤثر بر اضطراب و افسردگی در بیماران سرطانی شهر ارومیه و تعیین نقش شاخص‌های اصلی نوروبیولوژیک (کورتیزول، سروتونین، دوپامین و عملکرد محور هیپوتالاموس–هیپوفیز–آدرنال) طی بازه زمانی مهر 1403 تا فروردین 1404 انجام شد. طرح پژوهش توصیفی-تحلیلی و جامعه آماری شامل کلیه بیماران مبتلا به سرطان مراجعه‌کننده به مراکز درمانی ارومیه بود. نمونه‌گیری با روش تصادفی طبقه‌ای صورت گرفت و بنابرین 150 نفر وارد مطالعه شدند. ابزارهای گردآوری داده شامل پرسشنامه‌های استاندارد اضطراب، افسردگی و سنجش‌های آزمایشگاهی نوروبیولوژیک (سطوح سرمی کورتیزول، سروتونین، دوپامین و آدرنوکورتیکوتروپیک) بود. نتایج نشان داد میانگین نمرات اضطراب و افسردگی در سطح متوسط تا شدید قرار دارد. سطوح کورتیزول و آدرنوکورتیکوتروپیک در اکثر افراد بالاتر از حد معمول و سطح سروتونین پایین‌تر از بازه طبیعی بود. همبستگی معناداری بین افزایش کورتیزول و آدرنوکورتیکوتروپیک با شدت افسردگی و اضطراب مشاهده شد (p<0.01)، در حالی‌که کاهش سروتونین و دوپامین نیز با افزایش علائم همراه بود. مدل رگرسیون گام‌به‌گام نشان داد متغیرهای نوروبیولوژیک بخش قابل توجهی از واریانس علائم هیجانی اضطراب و افسردگی را پیش‌بینی می‌کنند. یافته‌ها بیانگر نقش معنادار نابهنجاری‌های نوروبیولوژیک در شدت و بروز اضطراب و افسردگی بیماران سرطانی است.

چکیده هدف از پژوهش حاضر، بررسی اثربخشی شعردرمانی با تأکید بر ادبیات عربی در کاهش پریشانی روانشناختی بیماران عرب‌زبان مبتلا به سرطان ساکن شهر ارومیه است. این مطالعه تلاش دارد نقش مداخلات فرهنگی ـ بومی را در ارتقاء سلامت روانشناختی بیماران سرطانی واکاوی کند. مطالعه حاضر به روش شبه‌تجربی و با طرح پیش‌آزمون ـ پس‌آزمون با گروه کنترل انجام شد. جامعه آماری شامل بیماران عرب‌زبان مراجعه‌کننده به مراکز درمانی ارومیه از مهر ۱۴۰۳ تا تیر ۱۴۰۴ بود. چهل بیمار (۲۰ نفر گروه آزمایش، ۲۰ نفر گروه کنترل) با روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. ابزار پژوهش، پرسشنامه پریشانی روانشناختی K10 بود. گروه آزمایش در هشت جلسه شصت دقیقه‌ای، تحت مداخلات شعردرمانی مبتنی بر اشعار منتخب ادبیات عربی قرار گرفتند. تحلیل داده‌ها با آزمون تحلیل کواریانس (ANCOVA) انجام پذیرفت. نتایج نشان داد که میزان پریشانی روانشناختی شرکت‌کنندگان گروه آزمایش پس از مداخله، نسبت به گروه کنترل به‌طور معناداری کاهش یافته است (p<0.05، F=10.34، η²=0.22). همچنین، تحلیل ابعادی بیانگر کاهش قابل توجه در زیرمقیاس‌های اضطراب (p=0.007، F=8.90) و نگرانی (p=0.026، F=5.32) گروه آزمایش بود. این نتایج مؤید اثربخشی شعردرمانی مبتنی بر ادبیات مادری در بهبود سلامت روان افراد مبتلا به بیماری‌های مزمن است.

چکیده این پژوهش با هدف بررسی الگوهای رشد نهفته التزام و تلاش تحصیلی دانش‌آموزان دوره دوم متوسطه و نقش وضعیت اقتصادی-اجتماعی و عملکرد تحصیلی قبلی در تفاوت‌های فردی این الگوها انجام شد. پژوهش از نوع طولی و مبتنی بر مدل‌یابی منحنی رشد نهفته بود. جامعه آماری شامل دانش‌آموزان پایه‌های دهم تا دوازدهم شهر داراب در سال ۱۴۰۲-۱۴۰۳ بود و نمونه‌ای ۶۰۰ نفری به روش خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب شد. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه‌های التزام تحصیلی فردریکس (2004)، راهبردهای انگیزشی پینتریچ و دی‌گروت (1990)، وضعیت اقتصادی-اجتماعی قدرت‌نما (1392) و معدل تحصیلی در چهار موج (مهر، آبان، آذر و دی) گردآوری شد. نتایج نشان داد که التزام و تلاش تحصیلی در طول سال روندی خطی و نزولی دارند. واریانس‌های معنادار عرض از مبدأ و شیب، تفاوت‌های بین‌فردی را تأیید کرد. همبستگی منفی بین سطح اولیه و نرخ کاهش مشاهده شد (r=-0.27، p<0.05). وضعیت اقتصادی-اجتماعی و عملکرد تحصیلی قبلی تأثیر مثبت و معناداری بر سطح اولیه و رشد داشتند. مدل از برازش مناسب برخوردار بود. نتایج بر لزوم مداخلات مدرسه‌محور و حمایت از دانش‌آموزان کم‌برخوردار برای حفظ انگیزش و تلاش تحصیلی تأکید دارد.

چکیده پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش راهبردهای تنظیم شناختی هیجان و تحمل ابهام در پیش‌بینی خودکنترلی بود. روش پژوهش توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه‌ی آماری پژوهش شامل تمامی دانشجویان دانشگاه پیام نور شهر ری در سال 1396 بودند که 186 نفر از آنان با روش نمونه‌گیری دردسترس به عنوان نمونه‌ی پژوهش انتخاب شدند. برای گردآوری داده‌ها از مقیاس خودکنترلی گراسمیک و همکاران (1993)، پرسشنامه تنظیم شناختی هیجان گارنفسکی و کرایج (2002) و پرسشنامه تحمل ابهام لین و همکاران (1993) استفاده شد. داده‌ها با استفاده از آزمون همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه با روش همزمان تجزیه و تحلیل شدند. نتایج نشان داد که تنظیم هیجان منفی با خودکنترلی رابطه مستقیم معناداری دارد و تنظیم هیجان مثبت رابطه معکوس معنا‌داری با خودکنترلی دارد. اما، بین تحمل ابهام با خودکنترلی رابطه معنی‌داری مشاهده نشد. همچنین، از میان متغیرهای پیش‌بین فقط تنظیم هیجان منفی قادر به پیش‌بینی معنی‌دار متغیر خودکنترلی بود. بنابراین، می‌توان نتیجه گرفت که تنظیم شناختی هیجان منفی پیشایندی مهم در تبیین خودکنترلی ضعیف است و با آموزش افراد برای کاهش استفاده از راهبردهای منفی تنظیم شناختی هیجان می‌توان به تقویت خودکنترلی کمک کرد.

چکیده پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش میانجی خودشناسی یکپارچه در ارتباط با جو عاطفی خانواده و خودکنترلی زنان صورت گرفت. روش پژوهش حاضر توصیفی از نوع همبستگی و با تکیه بر معادلات ساختاری صورت گرفت. جامعه آماری شامل کلیه زنان متاهل ناحیه 4 شهر مشهد در سال 1403-1402 بودند که از میان آنها براساس جدول مورگان و نیز به شیوه نمونه‌گیری در دسترس 173 نفر به عنوان نمونه آماری انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه جو عاطفی خانواده هیل برن (1964)، مقیاس خودکنترلی تانجنی و همکاران (2004) و مقیاس خودشناسی یکپارچه قربانی و همکاران (2008) بود. داده‌ها براساس مدل‌یابی معادلات ساختاری و با استفاده از نرم‌افزار AMOS نسخه 20 تحلیل شدند. یافته‌ها نشان دادند که بین جو عاطفی و خودکنترلی زنان رابطه مثبت معناداری وجود دارد. جو عاطفی تاثیر مستقیم معناداری بر خودشناسی یکپارچه زنان داشت. همچنین خودشناسی یکپارچه تاثیر مستقیم معناداری بر خود کنترلی زنان دارد. با ورود متغیر خودشناسی یکپارچه به مدل اثر غیرمستقیم جو عاطفی خانواده بر خودکنترلی زنان به صورت مثبت و معناداری شد. در نتیجه می‌توان گفت خودشناسی یکپارچه می‌تواند در رابطه میان جو عاطفی خانواده و خودکنترلی زنان نقش میانجی ایفا کند.

چکیده پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی سایکودراما بر تنظیم شناختی هیجان، خودکارآمدی و تاب‌آوری تحصیلی در میان دانش‌آموزان مبتلا به اضطراب امتحان انجام شد. این مطالعه از نوع نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون پس‌آزمون با گروه کنترل و پیگیری بود. جامعه آماری شامل کلیه دانش‌آموزان دختر و پسر مقطع متوسطه دوم شهرستان بانه در سال تحصیلی ۱۴۰۳–۱۴۰۴ بود. از میان ۲۰۰ دانش‌آموز معرفی‌شده توسط مشاوران مدارس، ۳۰ نفر که نمره کمتر از ۳۰ در پرسشنامه اضطراب امتحان فریدمن کسب کرده بودند به‌طور هدفمند انتخاب و سپس به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (۱۵ نفر) و کنترل (۱۵ نفر) گمارده شدند. ابزارهای مورد استفاده شامل پرسشنامه خودکارآمدی شرر، مقیاس تنظیم شناختی هیجان گارنفسکی و همکاران و مقیاس تاب‌آوری تحصیلی ساموئلز بود. گروه آزمایش طی هشت جلسه ۹۰ دقیقه‌ای تحت مداخله سایکودراما قرار گرفت، در حالی که گروه کنترل مداخله‌ای دریافت نکرد. نتایج تحلیل کوواریانس با اندازه‌گیری مکرر نشان داد که سایکودراما به‌طور معناداری موجب افزایش راهبردهای مثبت تنظیم هیجان (پذیرش، ارزیابی مجدد مثبت، تمرکز مجدد و دیدگاه‌پذیری) و کاهش راهبردهای منفی شد. همچنین، خودکارآمدی و تاب‌آوری تحصیلی در گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل به‌طور معناداری بهبود یافت. این تغییرات در مرحله پیگیری دوماهه نیز پایدار ماند

چکیده هدف این پژوهش بررسی اثربخشی درمان مبتنی بر شفقت بر سبک زندگی و عزت نفس همسران جانباز متوفی بود. در پژوهش حاضر که به روش نیمه‌تجربی بود، 40 نفر از همسران جانبازان متوفی به صورت نمونه‌گیری در دسترس از استان اصفهان، به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل وارد شدند. ابزار سنجش استفاده شده شامل پرسشنامه‌های سبک‌زندگی لعلی و همکاران (1391) و عزت‌نفس کوپر اسمیت (1967) بود. افراد گروه آزمایش تحت 8 جلسه درمان مبتنی بر شفقت قرار گرفتند و هر دو گروه آزمایش و کنترل در دو مرحله پیش‌آزمون و پس‌آزمون ارزیابی شدند. داده‌های جمع‌آوری شده با استفاده از آزمون تحلیل کواریانس چندمتغیره تجزیه و تحلیل شد. نتایج نشان داد اثربخشی رویکرد مبتنی بر شفقت بر سبک‌زندگی در ابعاد سلامت جسمانی، پیشگیری از بیماری‌ها، سلامت روانشناختی، سلامت معنوی، سلامت اجتماعی، اجتناب از داروها و موادمخدر، پیشگیری از حوادث، سلامت ‌محیطی و هم‌چنین بر عزت‌نفس معنادار است (p<0/05). این پژوهش نشان داد به کارگیری درمان مبتنی بر شفقت بر بهبود سبک‌زندگی و افزایش عزت‌نفس نقش شایانی دارد. این روش مداخله موثری برای بهبود شاخص های روانشناختی همسران جانبازان متوفی است.

چکیده پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی آموزش تنظیم هیجان و آموزش خودمهارگری بر خودکنترلی و سازگاری هیجانی دانش‌آموزان انجام شد. روش پژوهش نیمه‌آزمایشی نوع پیش‌آزمون -پس‌آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری عبارت بود از کودکان 8 تا 12 سال شهر شیراز که به کلینیکهای این شهر مراجعه و تشخیص اختلال نافرمانی مقابله‌ای دریافت کردند. برای انتخاب نمونه از بین کودکان به طور تصادفی ساده 45 نفر انتخاب شدند. آزمودنی‌ها در 3 گروه آموزش تنظیم هیجان، آموزش خودمهارگری و گواه جایگزین شدند. جهت تشخیص اختلال رفتار مقابله‌ای از مقیاس درجه‌بندی اختلال نافرمانی مقابله‌ای هومرسن، موری، اوهان و جانسون (2006)، برای اندازه‌گیری خودکنترلی از مقیاس خودکنترلی ادراک‌شده کودکان هومفری (1982) و برای سنجش سازگاری هیجانی از پرسشنامه‌ سازگاری هیجانی کریک و گروت پیتر (1995) استفاده شد. نتیجه آزمون تحلیل کوواریانس نشان داد دو روش آموزش تنظیم هیجان و آموزش خودمهارگری بر خودکنترلی و سازگاری هیجانی دانش‌آموزان دارای اختلال رفتار مقابله‌ای تأثیر معنادار دارند. اثربخشی آموزش تنظیم هیجان و آموزش خودمهارگری بر خودکنترلی و سازگاری هیجانی دانش‌آموزان دارای اختلال رفتار مقابله‌ای تفاوت ندارد. در نتیجه میتوان از مداخلات در مراکز مشاوره و رواندرمانی جهت بهبود خودکنترلی و افزایش سازگاری بهره جست.

چکیده اختلال نقص توجه/بیش‌فعالی (ADHD) یکی از شایع‌ترین اختلالات روان‌پزشکی در کودکان و نوجوانان است. این پژوهش با هدف ترکیب کمّی پژوهش‌های انجام‌شده در زمینه مداخلات غیردارویی اثربخش بر کاهش نشانه‌های ADHD، به روش فراتحلیل انجام شد. بر اساس معیارهای ورود و خروج، 16 مطالعه در بازه زمانی 1390 تا تیرماه 1403 تحلیل شدند. از این مطالعات، 19 اندازه اثر استخراج شد و پس از حذف یک اندازه اثر پرت، اندازه اثر ثابت 1.30 و اندازه اثر تصادفی 1.47 به دست آمد. متغیرهای تعدیل‌کننده مانند نوع مداخلات آموزشی و غیردارویی، جنسیت، تعداد جلسات آموزشی و سن نیز بررسی شدند. نتایج نشان داد تفاوت معناداری در اندازه اثر مطالعات با توجه به این متغیرها وجود دارد. این پژوهش تأکید می‌کند که استمرار در مداخلات غیردارویی آموزشی، به ویژه اگر در سنین پایین آغاز شود، می‌تواند به کاهش نشانه‌های ADHD منجر شود. این یافته‌ها اهمیت مداخلات غیردارویی و آموزش‌های هدفمند را در مدیریت ADHD برجسته می‌کند.

چکیده این پژوهش کیفی با هدف تحلیل ابعاد فرادیدگاه دگرگونی و تحول در طراحی برنامه درسی مبتنی بر عدالت آموزشی انجام شد و از روش کتابخانه‌ای-اسنادی برای گردآوری اطلاعات استفاده کرد. یافته‌ها نشان می‌دهد که برای دستیابی به عدالت آموزشی، یک برنامه درسی باید بر سه رویکرد فرافردی، تغییر اجتماعی و انسان‌گرایانه استوار باشد. مؤلفه‌های کلیدی چنین برنامه‌ای عبارتند از: توجه همزمان به نیازهای فردی و اجتماعی فراگیران، تقویت مهارت‌های تصمیم‌گیری، ارج نهادن به حق انتخاب، درگیر کردن شناختی و عاطفی یادگیرنده در حل مسائل، و اهمیت دادن به ارزش‌های فردی-اجتماعی و تفاوت‌های فرهنگی. همچنین، نگرش عادلانه طراحان، بهره‌گیری از نظر متخصصان، مشارکت‌گیری عمومی، پرورش شهروند انتقادی مجهز به مهارت‌های استدلال و اقناع، و تقویت خلاقیت از طریق تعادل بخشی بین تفکر شهودی و تحلیلی، از دیگر الزامات بنیادین هستند. نتایج نهایی پژوهش حاکی از آن است که استقرار این الگوی برنامه درسی، عدالت آموزشی را در ابعادی چون توزیع عادلانه منابع، برخورد یکسان با قوانین آموزشی، حذف تبعیض جنسیتی، قومی و نژادی، و نیز ارزشیابی عادلانه محقق می‌سازد.

چکیده پژوهش حاضر با هدف مدل‌یابی رابطه‌ی ساختاری سواد رسانه و تاب‌آوری با میانجی‌گری تنظیم شناختی هیجان در دانش-آموزان مقطع متوسطه‌ی دوم شهر قم انجام شد. این پژوهش از لحاظ هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی-همبستگی از نوع مدل‌یابی معادلات ساختاری است. جامعه‌ی آماری این پژوهش را دانش‌آموزان دختر و پسر استان قم که در سال تحصیلی 1402-1401 در مدارس متوسطه‌ی دوم مشغول به تحصیل بودند، تشکیل داد. گروه نمونه شامل 700 نفر بود (350 دختر و 350 پسر) که با استفاده از روش نمونه‌گیری خوشه‌ای انتخاب شدند؛ بدین صورت که از بین 4 ناحیه‌ی آموزش و پرورش استان قم، 8 مدرسه (4 دخترانه و 4 پسرانه) به صورت تصادفی انتخاب شدند و از هر مدرسه نیز 88 دانش‌آموز به پژوهش راه یافتند. در این پژوهش از ابزار پرسش‌نامه جهت جمعآوری داده‌های مربوط به متغیرها استفاده شد. تمام تحلیل‌های آماری در سطح خطای 05/0 و با کمک نرم‌افزار 3.2.8SmartPLS انجام گرفته است. یافته‌ها بیان‌گر تأثیر مثبت و معنی‌دار سواد رسانه بر تاب‌آوری به صورت مستقیم است. از سوی دیگر تأثیر سواد رسانه بر تاب-آوری به صورت غیر مستقیم و با میانجی‌گری تنظیم شناختی هیجان نیز مثبت و معنی‌دار است.

چکیده این پژوهش با هدف بررسی نقش میانجی صفات تاریک شخصیت در رابطه بین سابقه آسیب‌های دوران کودکی و مشکلات بین فردی افراد متاهل اجرا شد. روش پژوهش توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری پژوهش تمامی افراد متاهل استان خراسان رضوی در سال 1402 بودند. نمونه پژوهش 300 نفر بود، که به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش عبارت بودند از: پرسشنامه صفات تاریک شخصیت، پرسشنامه آسیب‌های دوران کودکی و پرسشنامه مشکلات بین فردی. اطلاعات به دست آمده با استفاده از تحلیل مسیر با رعایت پیش فرض‌های آماری در نرم افزار spss و amos مورد تحلیل قرار گرفتند. نتایج پژوهش نشان دادند که ماکیاولیسم و خودشیفتگی در رابطه بین آسیب‌های دوران کودکی با مشکلات بین فردی نقش میانجی ندارد (05/0<p). جامعه ستیزی در رابطه بین آسیب‌های دوران کودکی با مشکلات بین فردی نقش میانجی دارد (05/0>p). بنابراین، با درنظر گرفتن صفت تاریک شخصیت جامعه ستیزی و سابقه آسیب‌های دوران کودکی، به منظور کاهش مشکلات بین فردی در میان افراد متاهل پیشنهاد می‌شود برنامه‌های آموزشی لازم اجرا شود.

چکیده هدف از پژوهش حاضر بررسی نقش واسطه ای بهزیستی معنوی در ارتباط میان عزت نفس و سازگار ناشویی زوجین شهرستان شهریار می پردازد. جامعه آماری این پژوهش آموزگاران متاهل

شهرستان شهریار میباشند که بدین منظور یک نمونه 220 نفری از میان آنها به روش نه گیری تصادفی ساده انتخاب و پرسشنامه ی 40 سوالی بهزیستی معنوی دهشیری پرسشنامه

سوالی عزت نفس آیزنک و پرسشنامه 15 گویه ای لاک والاس بین آنها توزیع شد و

قیاسهای مورد نظر توسط آنها تکمیل گردید میانگین سن پاسخ دهندگان حدود 36 سال بود. ای تحلیل داده ها از روش آماری همبستگی رگرسیون و آزمون سوبل استفاده شد؛ که

این ارتباط نتایج تحقیق نشان داد که بین بهزیستی معنوی و سازگاری زناشویی رابطه مثبت نادار وجود دارد بین بهزیستی معنوی و عزت نفس رابطه معنادار وجود ندارد. همچنین بین ات نفس و سازگاری نیز رابطه معنادار اما معکوس وجود دارد یعنی با افزایش نمره عزت نفس داری نمره سازگاری کاهش مییابد و برعکس ضمن اینکه تأثیر متغیر بهزیستی معنوی به عنوان غیر تعدیل کننده در ارتباط بین عزت نفس و سازگاری زناشویی زوجهای ایرانی معنادار نشد.

چکیده پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه بین سبک‌های دلبستگی ایمن، اجتنابی و دوسوگرا با پرخاشگری در دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد شیراز انجام شد. بر اساس مبانی نظری دلبستگی، انتظار می‌رود الگوهای عاطفی اولیه نقش مهمی در تنظیم هیجان و بروز رفتارهای بین‌فردی داشته باشند؛ ازاین‌رو پرخاشگری به عنوان یکی از پیامدهای هیجانی مهم در دوران جوانی می‌تواند تحت‌تأثیر این سبک‌ها قرار گیرد. این مطالعه به روش توصیفی–تحلیلی و از نوع همبستگی مقطعی بر روی ۲۶۹ دانشجو که با روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب شدند، اجرا شد. ابزارهای گردآوری داده‌ها شامل پرسشنامه پرخاشگری باس و پری و پرسشنامه سبک دلبستگی هازان و شاور بود. داده‌ها با استفاده از آزمون همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه هم‌زمان تحلیل گردید. نتایج نشان داد بین دلبستگی ایمن و پرخاشگری رابطه منفی و معنادار و بین دلبستگی اجتنابی و دوسوگرا با پرخاشگری رابطه مثبت و معنادار وجود دارد. همچنین سبک‌های دلبستگی در مجموع ۲۷ درصد از واریانس پرخاشگری را تبیین کردند؛ به‌گونه‌ای که دلبستگی ایمن و اجتنابی از پیش‌بینی‌کننده‌های معنادار پرخاشگری بودند، اما دلبستگی دوسوگرا توان پیش‌بینی‌کنندگی معنادار نداشت. بر اساس نتایج می‌توان نتیجه گرفت سبک دلبستگی نقش مهمی در تبیین رفتارهای پرخاشگرانه دانشجویان دارد.

چکیده سالمندان به دلیل تغییرات جسمی، عاطفی و شناختی، گروهی آسیب‌پذیر محسوب می‌شوند و اختلالات اضطرابی می‌تواند چالش‌های سلامت روان آنان را تشدید نماید. اختلال اضطراب بیماری که با ترس از ابتلا به بیماری علیرغم اطمینان پزشکی تعریف می‌شود، پیامدهای روان‌شناختی قابل‌توجهی برای سالمندان دارد. پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی ذهن‌آگاهی مبتنی بر کاهش استرس بر سلامت روان‌شناختی یک سالمند مبتلا به اختلال اضطراب بیماری انجام شد. روش پژوهش، آزمایشی تک‌آزمودنی با طرح A-B-A بود. از میان سالمندان مراجعه‌کننده به کلینیک روان‌پزشکی در مهر ۱۴۰۲، یک نفر بر اساس ملاک‌های ورود و به شیوه هدفمند انتخاب شد. مداخله ذهن‌آگاهی در ۸ جلسه۹۰ دقیقه‌ای ارائه شد. ابزار پژوهش، پرسشنامه سلامت روان گلدبرگ (GHQ-28)بود. داده‌ها با استفاده از تحلیل دیداری در سطوح درون‌موقعیتی و بین‌موقعیتی در نرم‌افزار SPSS و Excel تحلیل شدند. نتایج نشان داد که مداخله ذهن‌آگاهی، موجب افزایش سلامت روان‌شناختی آزمودنی شد؛ به‌گونه‌ای که نمرات در طی ۸ جلسه مداخله و مرحله پیگیری در مقایسه با خط پایه، کاهش معناداری (بهبود سلامت) داشت. درصد داده‌های غیرهمپوش PND برابر با ۷۵% بود که نشان‌دهنده اثربخشی بالینی مداخله است. به‌نظر می‌رسد ذهن‌آگاهی با افزایش آگاهی غیرقضاوتی و کاهش نشخوار فکری، راهبردی مؤثر در بهبود سلامت روان سالمندان مبتلا به اضطراب بیماری باشد

چکیده پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه خودشناسی انسجامی و اجتناب تجربی با نقش میانجی خودآگاهی هیجانی دانش آموزان صورت گرفت. روش پژوهش حاضر توصیفی از نوع همبستگی و با تکیه بر معادلات ساختاری صورت گرفت. جامعه آماری شامل کلیه دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی کرج در سال تحصیلی 1405-1404 بود که از میان آنها براساس جدول مورگان و نیز به شیوه نمونه‌گیری در دسترس 310 نفر به عنوان نمونه آماری انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه خودشناسی انسجامی (2008)، خودآگاهی هیجانی گرنت و همکاران (2002) و پرسشنامه اجتناب تجربی چندبعدی گامز و همکاران (2011) بود. داده ها براساس مدل‌یابی معادلات ساختاری و با استفاده از نرم‌افزار AMOS نسخه 20 تحلیل شدند. یافته‌های پژوهش حاضر نشان داد که مدل پیشنهادی از برازش مطلوب برخوردار است. نتایج نشان داد که خودشناسی انسجامی و خودآگاهی هیجانی بر اجتناب تجربی اثر معکوس و معنادار دارد. همچنین، اثر مستقیم خودشناسی انسجامی بر خودآگاهی هیجانی معنادار بود (۰۱/۰>P). در نهایت با ورود متغیر خودآگاهی هیجانی به مدل، اثر غیرمستقیم خودشناسی انسجامی بر اجتناب تجربی دانشجویان، مثبت و معنادار شد. در نتیجه می‌توان گفت دو متغیر خودشناسی انسجامی و خودآگاهی هیجانی در اجتناب تجربی دانشجویان نقش اساسی ایفا می‌کند که باید به آنها توجه ویژه ای داشت.

چکیده پژوهش حاضر با هدف پیش‌بینی اضطراب اجتماعی براساس طرح‌واره‌های ناسازگار اولیه و ترس از ارزیابی منفی در دانشجویان انجام شد. در این مطالعه توصیفی-همبستگی، ۱۶۰ دانشجوی کارشناسی‌ارشد به روش در دسترس انتخاب و با پرسشنامه‌های اضطراب اجتماعی، طرح‌واره‌ها و ترس از ارزیابی منفی ارزیابی شدند. داده‌ها با رگرسیون سلسله‌مراتبی تحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد بین حوزه‌های بریدگی/طرد (۵۴۴/۰=r) و خودگردانی مختل (۴۴۶/۰=r) با اضطراب اجتماعی رابطه مثبت و معنادار وجود داشت (۰۱/۰>p). همچنین ترس از ارزیابی منفی با اضطراب اجتماعی همبستگی مثبت داشت (۵۰۹/۰=r، ۰۱/۰p<). متغیرهای جمعیت‌شناختی توان پیش‌بینی اضطراب اجتماعی را نداشتند (۰۵/۰<p). طرح‌واره‌ها به‌تنهایی ۳۸/۵ درصد از واریانس را تبیین کردند (۳۸۵/۰=²R، ۰۰۱/۰p<) و افزودن ترس از ارزیابی منفی، تغییر معناداری به میزان ۴/۸ درصد به مدل افزود (۰۴۸/۰=²R تغییر، ۰۰۱/۰=p). در مدل نهایی، ۴۳/۳ درصد از واریانس تبیین شد (۴۳۳/۰=²R، ۳۵۶/۰=²R تعدیل‌شده). ترس از ارزیابی منفی قوی‌ترین پیش‌بینی‌کننده مستقیم بود (۲۷۶/۰=β، ۰۰۱/۰p<) و از میان طرح‌واره‌ها، تنها «معیارهای سرسختانه» اثر مستقیم معناداری حفظ کرد (۱۵۸/۰=β، ۰۴۶/۰=p). بدین‌ترتیب، تأثیر بسیاری از طرح‌واره‌ها بر اضطراب اجتماعی از طریق تشدید ترس از ارزیابی منفی اعمال می‌شود. این نتایج بر ضرورت مداخلات هم‌زمان در سطح بازسازی طرح‌واره‌های بنیادین، کاهش ترس از قضاوت دیگران و تعدیل کمال‌گرایی ناسازگارانه در دانشجویان تأکید دارد.

چکیده این مطالعه توصیفی-همبستگی از نوع مدل‌یابی معادلات ساختاری بود. مدل ساختاری از برازش مطلوبی برخوردار بود (018/0=SRMR و 967/0=NFI). هوش هیجانی بر صمیمیت عاطفی (413/0=β) و تعهد زناشویی (306/0=β) اثر مستقیم مثبت داشت. سبک‌های سازنده حل تعارض با صمیمیت (265/0=β) و تعهد (140/0=β) رابطه مثبت و سبک‌های ناسازگار با صمیمیت (322/0-=β) و تعهد (220/0-=β) رابطه منفی داشتند. صمیمیت عاطفی قوی‌ترین پیش‌بین تعهد بود (382/0=β). نقش میانجی جزئی صمیمیت در روابط بین هوش هیجانی (158/0=β غیرمستقیم؛ اثر کل: 464/0) و سبک‌های سازنده (101/0=β غیرمستقیم؛ اثر کل: 241/0) و ناسازگار (123/0-=β غیرمستقیم؛ اثر کل: 343/0- ) با تعهد تأیید شد. مدل نهایی ۶۰٪ از واریانس صمیمیت و ۷۳٪ از واریانس تعهد را تبیین کرد. تعهد زناشویی در جامعه ایران پیوندی عمیقاً هیجانی است که در بستر صمیمیت عاطفی شکل می‌گیرد و هوش هیجانی و سبک‌های سازنده حل تعارض، منابع اصلی تغذیه‌کننده این بستر هستند. برازش مطلوب و قدرت تبیین بالای مدل (73 درصد از واریانس تعهد) که با داده‌های جامعه ایران به دست آمده، اعتبار این یافته‌ها را در بافت فرهنگی کشور تأیید می‌کند.

چکیده رویکردهای روان‌درمانی کوتاه‌مدت به دلیل کارایی و اثربخشی بالا مورد توجه قرار گرفته‌اند. درمان کوتاه‌مدت راه‌حل‌محور (SFBT) و مدل برنامه‌زمانی پارادوکسی (PTC) از رویکردهایی با شواهد اثربخشی رو به رشد هستند، اما مطالعه تطبیقی جامع درباره آنها کمتر انجام شده است. هدف پژوهش، مقایسه تطبیقی این دو رویکرد از حیث مبانی نظری، اصول درمان، فرآیند جلسات، تکنیک‌ها و شواهد اثربخشی بود.این پژوهش مرور روایتی ساختاریافته است. جستجو در پایگاه‌های Scopus، PubMed، Google Scholar، ScienceDirect، مگیران، نورمگز و علم نت با کلیدواژه‌های مرتبط انجام گرفت و ۴۹ منبع برای تحلیل نهایی انتخاب گردید.
SFBT با تکیه بر ساخت‌گرایی اجتماعی، بر راه‌حل‌سازی از طریق پرسش‌های آینده‌نگر متمرکز است. PTC با ریشه در روانکاوی عملی و نظریه سیستم‌ها، با تکنیک «تجویز عین نشانه» در قالب برنامه زمانی مشخص، مستقیماً به مکانیزم‌های نگهدارنده اختلال می‌پردازد. PTC در مقایسه با SFBT دوره درمان کوتاه‌تر (۲ تا ۵ جلسه مقابل ۶ تا ۱۰ جلسه)، نرخ عود پایین‌تر و عمق تغییرات بیشتر دارد. با وجود مزایای SFBT در کاربرد گسترده، PTC رویکردی تخصصی‌تر و عمیق‌تر برای درمان اختلالات بالینی با کارایی بالاتر است. انجام کارآزمایی‌های بالینی تصادفی‌سازی‌شده برای مقایسه مستقیم این دو رویکرد ضروری است.

چکیده پژوهش با هدف پیش بینی گرایش به طلاق بر اساس حوزه های طرحواره های ناسازگار اولیه در زنان متاهل شهرستان نجف اباد استان اصفهان انجام شد.روش پژوهش توصیفی از نوع همبستگی بود، و نمونه پژوهش شامل 123 زن متاهل بود که به روش نمونه گیری در دسترس و به صورت داوطلبانه از طریق پرسشنامه انلاین انتخاب شدند.همچنین برای گرداوری داده ها از پرسشنامه طرحواره های ناسازگار اولیه یانگ و پرسشنامه گرایش به طلاق رزولت و همکاران استفاده شد.داده های بدست امده نیز با استفاده از شاخص های امار توصیفی،ضریب همبستگی پیرسیون و رگرسیون چندگانه تحلیل شدند. و نتایج نشان داد که از میان حوزه های طرحواره های ناسازگار اولیه،حوزه خودگردانی و عملکرد مختل با گرایش به طلاق رابطه مثبت و معناداری دارد و میتواند گرایش به طلاق را در زنان متاهل پیش بینی کند. همچنین، سایر حوزه های طرحواره های ناسازگار اولیه نقش معناداری در پیش بینی گرایش به طلاق نداشتند. بر اساس این یافته ها میتوان نتیجه گرفت که مشکلات مرتبط با خودگردانی،احساس بی کفایتی،وابستگی و ضعف در عملکرد مستقل ممکن است در افزایش گرایش به طلاق در زنان نقش داشته باشد. بنابراین، توجه به خودگردانی و عملکرد بر طرحواره درمانی میتواند در کاهش گرایش به طلاق موثر باشد.

چکیده فرار از منزل یکی از آسیب‌های اجتماعی چندبعدی و رو‌به‌گسترش در میان نوجوانان به‌ویژه دختران است که ریشه در تعامل پیچیده عوامل فردی، خانوادگی و اجتماعی دارد. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش ویژگی‌های شخصیتی و سلامت روان در بروز رفتار فرار از منزل در دختران نوجوان شهرکرد و تبیین کیفی تجربه زیسته آنان انجام شد. یافته‌های کمی این پژوهش نشان داد که این دختران از سطوح بالاتر افسردگی، اضطراب و اختلال در کنش‌ورزی اجتماعی رنج می‌برند. همچنین، روان‌رنجورخویی با افسردگی رابطه مثبت و توافق‌پذیری و وظیفه‌شناسی با سلامت روان رابطه منفی داشت. تحلیل کیفی مصاحبه‌های این پژوهش چهار مضمون اصلی را شناسایی کرد: فروپاشی روانی-هیجانی، فروپاشی روابط حمایتی، ساختار شخصیتی ناسازگار، و تاب‌آوری. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که فرار از منزل حاصل تعامل عوامل فردی (ویژگی‌های شخصیتی و سلامت روان) و خانوادگی (گسست عاطفی) است. مدل نهایی پژوهش بر اهمیت تقویت تاب‌آوری و حمایت روانی-اجتماعی برای پیشگیری و بازتوانی تأکید می‌کند.

چکیده افزایش پیچیدگی‌های اجتماعی، تضعیف روابط خانوادگی، فقر و بیکاری، همگی به رشد پدیده فرار دختران نوجوان از منزل دامن زده‌اند. این رفتار پرخطر، پیامدهای روانی و اجتماعی گسترده‌ای دارد و در کنار عوامل محیطی، سلامت روان و ساختار شخصیتی نقشی کلیدی در بروز آن ایفا می‌کنند. پژوهش حاضر با هدف بررسی ابعاد فردی سلامت روان و ویژگی‌های شخصیتی دختران فراری استان چهارمحال و بختیاری انجام شد تا الگوهای روان‌شناختی مؤثر شناسایی و زمینه برای مداخلات پیشگیرانه فراهم گردد.این مطالعه به‌صورت کمی و توصیفی روی ۱۸ دختر فراری تحت پوشش بهزیستی شهرکرد صورت گرفت. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه‌های استاندارد GHQ-۲۸ و Neo-FFI گردآوری و با روش‌های آمار توصیفی و همبستگی در نرم‌افزار SPSS تحلیل شدند.یافته‌ها نشان داد که سلامت روان این دختران، به‌ویژه در ابعاد اختلال کنش اجتماعی و افسردگی، در سطح نامطلوبی قرار دارد. نمرات روان‌رنجورخویی بالا و سایر صفات از جمله برون‌گرایی، توافق‌پذیری و وظیفه‌شناسی پایین‌تر از حد متوسط بود. همچنین همبستگی معناداری بین ویژگی‌های شخصیتی و سلامت روان مشاهده شد؛ به‌گونه‌ای که توافق‌پذیری پایین با اختلال کنش اجتماعی و روان‌رنجورخویی بالا با افسردگی ارتباط داشت

چکیده هدف پژوهش حاضر تعیین اثربخشی مدل درمانی مبتنی بر ذهنی سازی و دلبستگی بر نشانگان بزرگ نمایی، فقدان همدلی در افراد مبتلا به اختلال شخصیت خودشیفته بود. روش پژوهش نیمه‌آزمایشی با طرح پیش-آزمون-پس‌آزمون گروه کنترل بود. جامعه پژوهش حاضر شامل تمامی مراجعه‌کنندگان مبتلا به اختلال شخصیت خودشیفته شهر مشهد بود که از سال 1403-1402 با ارجاع روانپزشک به کلینیک روانشناسی پویا شهر مشهد مراجعه کرده بودند که، با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند، تعداد 30 نفر به عنوان نمونه انتخاب و با روش تصادفی به دو گروه (15 نفر آزمایش، 15 نفر کنترل) جایگذاری شدند. ابزارهای گردآوری داده‌ها شامل پرسشنامه همدلی هیجانی (مهرابیان و اپستین، 1972) و مولفه خیالپردازی های بزرگنمایی از پرسشنامه خودشیفتگی مرضی (پینکس و همکاران، 2009) بود. پروتکل مدل درمانی مبتنی بر ذهنی سازی(MBT) و دلبستگی طی 12جلسه 90 دقیقه‌ای هفته‌ای یک جلسه، در بین گروه آزمایش اجرا شد. نتایج تحلیل کوواریانس نشان داد که با کنترل اثر پیش‌آزمون بین میانگین پس‌آزمون همدلی و نشانگان بزرگنمایی در دو گروه آزمایش و کنترل تفاوت معناداری وجود دارد (05/0P<). از یافته‌های فوق می‌توان نتیجه گرفت که مدل درمانی مبتنی بر ذهنی سازی (MBT) و دلبستگی بر فرایند همدلی نشانگان بزرگنمایی افراد مبتلا به اختلال شخصیت خودشیفته موثر بوده است