فصلنامه پژوهش های کاربردی در مشاوره

چکیده سالمندان به دلیل تغییرات جسمی، عاطفی و شناختی، گروهی آسیب‌پذیر محسوب می‌شوند و اختلالات اضطرابی می‌تواند چالش‌های سلامت روان آنان را تشدید نماید. اختلال اضطراب بیماری که با ترس از ابتلا به بیماری علیرغم اطمینان پزشکی تعریف می‌شود، پیامدهای روان‌شناختی قابل‌توجهی برای سالمندان دارد. پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی ذهن‌آگاهی مبتنی بر کاهش استرس بر سلامت روان‌شناختی یک سالمند مبتلا به اختلال اضطراب بیماری انجام شد. روش پژوهش، آزمایشی تک‌آزمودنی با طرح A-B-A بود. از میان سالمندان مراجعه‌کننده به کلینیک روان‌پزشکی در مهر ۱۴۰۲، یک نفر بر اساس ملاک‌های ورود و به شیوه هدفمند انتخاب شد. مداخله ذهن‌آگاهی در ۸ جلسه۹۰ دقیقه‌ای ارائه شد. ابزار پژوهش، پرسشنامه سلامت روان گلدبرگ (GHQ-28)بود. داده‌ها با استفاده از تحلیل دیداری در سطوح درون‌موقعیتی و بین‌موقعیتی در نرم‌افزار SPSS و Excel تحلیل شدند. نتایج نشان داد که مداخله ذهن‌آگاهی، موجب افزایش سلامت روان‌شناختی آزمودنی شد؛ به‌گونه‌ای که نمرات در طی ۸ جلسه مداخله و مرحله پیگیری در مقایسه با خط پایه، کاهش معناداری (بهبود سلامت) داشت. درصد داده‌های غیرهمپوش PND برابر با ۷۵% بود که نشان‌دهنده اثربخشی بالینی مداخله است. به‌نظر می‌رسد ذهن‌آگاهی با افزایش آگاهی غیرقضاوتی و کاهش نشخوار فکری، راهبردی مؤثر در بهبود سلامت روان سالمندان مبتلا به اضطراب بیماری باشد

چکیده رویکردهای روان‌درمانی کوتاه‌مدت به دلیل کارایی و اثربخشی بالا مورد توجه قرار گرفته‌اند. درمان کوتاه‌مدت راه‌حل‌محور (SFBT) و مدل برنامه‌زمانی پارادوکسی (PTC) از رویکردهایی با شواهد اثربخشی رو به رشد هستند، اما مطالعه تطبیقی جامع درباره آنها کمتر انجام شده است. هدف پژوهش، مقایسه تطبیقی این دو رویکرد از حیث مبانی نظری، اصول درمان، فرآیند جلسات، تکنیک‌ها و شواهد اثربخشی بود.این پژوهش مرور روایتی ساختاریافته است. جستجو در پایگاه‌های Scopus، PubMed، Google Scholar، ScienceDirect، مگیران، نورمگز و علم نت با کلیدواژه‌های مرتبط انجام گرفت و ۴۹ منبع برای تحلیل نهایی انتخاب گردید.
SFBT با تکیه بر ساخت‌گرایی اجتماعی، بر راه‌حل‌سازی از طریق پرسش‌های آینده‌نگر متمرکز است. PTC با ریشه در روانکاوی عملی و نظریه سیستم‌ها، با تکنیک «تجویز عین نشانه» در قالب برنامه زمانی مشخص، مستقیماً به مکانیزم‌های نگهدارنده اختلال می‌پردازد. PTC در مقایسه با SFBT دوره درمان کوتاه‌تر (۲ تا ۵ جلسه مقابل ۶ تا ۱۰ جلسه)، نرخ عود پایین‌تر و عمق تغییرات بیشتر دارد. با وجود مزایای SFBT در کاربرد گسترده، PTC رویکردی تخصصی‌تر و عمیق‌تر برای درمان اختلالات بالینی با کارایی بالاتر است. انجام کارآزمایی‌های بالینی تصادفی‌سازی‌شده برای مقایسه مستقیم این دو رویکرد ضروری است.

چکیده محققان معمولاً در انجام یک پژوهش با مشکلات زیادی مواجه می‌شوند، عمدتاً به این دلیل که از یک سو آن‌ها با مبانی فلسفی پارادایم‌های اصلی مورد استفاده در تحقیقات آموزشی (کمی، کیفی یا ترکیبی) آشنا نیستند و از سوی دیگر، انواع تحقیق مربوطه را با این پارادایم‌ها مرتبط نمی‌دانند. این روش‌ها نه تنها فرمول‌بندی مسئله انتخاب‌شده برای تحقیق و سؤالات یا فرضیه تحقیق مرتبط، بلکه مهم‌تر از آن، روش نمونه‌گیری، انتخاب ابزار تحقیق مناسب، نحوه گردآوری داده‌ها و همچنین تجزیه‌وتحلیل داده‌ها را تعیین می‌کنند؛ بنابراین شناخت انواع روش‌های پژوهش و ویژگی‌های هر کدام از آن‌ها و همچنین درک تفاوت پژوهش کمی، کیفی و آمیخته به انتخاب روش درست و مناسب تحقیق توسط پژوهشگر کمک شایانی می‌کند و لازم است محققان با این مباحث کاملاً آشنا باشند. از این‌رو در این پژوهش با هدف بررسی مبانی و روش در پژوهش‌های متامتد با تفکیک پژوهش‌های کمی، کیفی و آمیخته به توضیح و تعریف پژوهش کیفی و کمی، تفاوت روش کمی و کیفی، توضیح روش آمیخته و ملاحظات اخلاقی در همه پژوهش‌ها پرداخته شده است تا محققان بتوانید مسیر برتر و متناسب با تحقیقاتشان را برگزینند و در گردآوری داده‌های مورد نیاز پژوهش خود بهتر و موفق‌تر عمل کنند.